Sosnowiec - stolica Zagłębia i diecezji sosnowieckiej stoi przed nowymi wyzwaniami duszpasterskimi. Jak wynika z prognoz, to największe miasto diecezji - liczące 214 tys. mieszkańców, czyli prawie 1/3 całej populacji diecezji, boryka się z narastającym bezrobociem, spadkiem liczby urodzin, a co się z tym wiąże - coraz większą liczbą osób w wieku podeszłym. Jest to także wyzwanie dla duszpasterstwa. Dlatego bp Grzegorz Kaszak spotkał się z proboszczami sosnowieckich parafii w celu omówienia sytuacji i poszukania sposobów przeciwdziałania negatywnym tendencjom. Spotkanie odbyło się 9 marca w Kurii diecezjalnej w Sosnowcu.

- Sytuacja dojrzała do tego, by podjąć nowe, energiczne kroki duszpasterskie. Trudności przed jakimi staje Sosnowiec są dla nas, duszpasterzy pracujących na tym terenie nie problemem, ale wyzwaniem, tak by lepiej docierać z Ewangelią do ludzi, którym przychodzi tu żyć - podkreślił bp Kaszak. I dodał, że nowe inicjatywy, jak otwarcie szkół katolickich - gimnazjum i liceum w „Kanie”, jest konkretną propozycją dla młodzieży. Do tego należy dodać otwarcie od nowego roku szkolnego szkoły podstawowej przez parafię św. Tomasza Ap. w Sosnowcu.

Zanim jednak wywiązała się dyskusja, ks. dr Krzysztof Bendkowski - dyrektor Wydziału Duszpasterstwa Ogólnego przedstawił sytuację społeczną i demograficzną w mieście. W swoich rozważaniach oparł się na danych statystycznych: kilkanaście lat temu Sosnowiec liczył ponad 260 tys. mieszkańców; dziś liczba ta to 214 tys., a wg szacunków - w 2036 r. Sosnowiec będzie zamieszkiwać tylko 160 tys. osób. 14% populacji to ludzie do 18 roku życia, 66% - w wieku 18-65, a reszta to seniorzy, z czego 20 tys. powyżej 70 roku życia. Najwięcej osób żyje w małżeństwie - 105 tys., duża część osób jest stanu wolnego, sporo jest wdów i wdowców - ok. 20 tys.; 6 tys. osób tworzy tzw. wolne związki, a 1800 żyje w separacji. Najgorsze jest jednak to, że w stolicy Zagłębia zdecydowanie więcej osób umiera, niż się rodzi. Wzrasta poziom bezrobocia. Jeszcze w 2010 r. wynosił 10%, w 2012 - 12%, a w tym roku wynosi powyżej 13%. Jeśli chodzi o liczbę parafii to w Sosnowcu istnieją 32 wspólnoty. Pracuje w nich 98 kapłanów. Tylko 4 parafie mają mniejszą liczbę mieszkańców niż 3 tys., 15 parafii ma liczbę wiernych do 6 tys., 7 parafii do 10 tys., a 6 parafii powyżej 10 tys. wiernych. Pozom praktyk religijnych kształtuje się w granicach 18-23%; 55-70% mieszkańców przyjmuje kapłanów po kolędzie, a ok. 1500 codziennie uczęszcza na Mszę św.

Na terenie miasta działa szereg dzieł i instytucji prowadzonych przez Kościół. Diecezjalna Caritas prowadzi Stację Opieki wraz z wypożyczalnią sprzętu rehabilitacyjnego. Placówka świadczy usługi rehabilitacyjne. Bezdomni mogą znaleźć schronienie w Noclegowni Spokojna Noc. Placówka posiada ok. 50 miejsc noclegowych i oferuje wyżywienie, odzież, środki czystości, ręczniki oraz leki. Bezdomni mogą korzystać z łazienek, kuchni z jadalnią oraz pralni. Powstaje Diecezjalny Dom Matki i Dziecka. Caritas wspiera także świetlice: Dzieciniec Miłości przy bazylice katedralnej, świetlicę „Iskierki” prowadzoną przy parafii Podwyższenia Krzyża Świętego i świetlicę przy Zespole Szkół Specjalnych nr 1 w Sosnowcu. Pracownicy i wolontariusze Caritas regularnie wydają żywność w ramach programu „Dostarczanie żywności dla najuboższej ludności UE”. Żywność jest rozprowadzana przez parafialne zespoły Caritas. Na terenie Sosnowca żywność jest regularnie rozdawana w 13 parafiach (trafia do 1850 osób). Caritas organizuje corocznie kolonie dla dzieci i młodzieży. W 2012 r. z wyjazdów skorzystało 60 dzieci z terenu Sosnowca, w tym pobyt 40 dzieci został dofinansowany przez Urząd Miasta. 20 dzieci wyjechało na kolonie w ramach pełnopłatnych pobytów. W 12 parafiach na terenie Sosnowca działają parafialne zespoły Caritas. Seniorzy skupieni w parafialnych zespołach biorą udział w projekcie aktywizacyjnym „Seniorzy aktywni z natury”. W ramach programu odbywają się wyjazdy integracyjne, szkolenia i spotkania formacyjne. Na terenie miasta działa również 6 szkolnych kół Caritas. Pomoc dla mieszkańców miasta świadczy także Diecezjalne Centrum Służby Rodzinie i Życiu. Można w nim uzyskać specjalistyczną pomoc pedagogiczną, logopedyczną, psychologiczną i prawną. Centrum prowadzi także Diecezjalny Ośrodek Adopcyjny, Biuro Pośrednictwa Pracy oraz Centrum wolontariatu. Młodzież codziennie może skorzystać z bogatej oferty Centrum Edukacji i Wychowania Młodzieży „Kana” (od nowego roku szkolnego będzie tam otworzone gimnazjum i liceum). Na terenie Sosnowca działa także Zespół Szkół Katolickich im. św. Jana Bosko prowadzący gimnazjum i liceum ogólnokształcące, a wkrótce i szkołę podstawową. Caritas prowadzi przedszkole Radosna Wyspa. To oczywiście tylko niektóre propozycje i dzieła prowadzone przez parafie czy instytucje diecezjalne.

Ale wyzwania są większe. Dlatego bp Kaszak zaapelował o tworzenie świetlic dla dzieci przy parafiach. Ucieszył się z propozycji ks. Jana Gaika - proboszcza parafii katedralnej, który po wakacjach otworzy oratorium dla młodzieży. Zachęcał do zakładania szkolnych kół Caritas, do zaangażowania młodzieży w działania parafialne czy wspólnotowe. Przekonywał, że możemy wielu rodzinom pomóc rozprowadzając żywność, trzeba tylko zaangażować wolontariuszy. Należy także prowadzić działalność ewangelizacyjną czy dobroczynną, czego przykładem jest Orszak Trzech Króli w Będzinie czy marsze w obronie życia - stwierdził Biskup. Zaapelował o tworzenie specjalnych form duszpasterskich dla seniorów i klubów seniorów.

Spotkanie bp. Kaszaka z proboszczami rozpoczęło dyskusję; owoce pewnie wkrótce poznamy.