Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem przygotowanym przez ks. kan. Jana Gaika – proboszcza parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sosnowcu, to w przyszłym roku 100-letnie drewniane drzwi wiodące do katedry zostaną zastąpione nowymi – spiżowymi. Projekt już powstał. Autorem jest prof. Czesław Dźwigaj, który ma na swoim koncie już ponad 50 wykonanych drzwi do kościołów, nie tylko w Polsce, ale też w świecie.

– W kończącym się roku byliśmy skupieni na kaplicy Matki Bożej Różańcowej. Została zakupiona nowa monstrancja do codziennej adoracji, mamy nowe tabernakulum, nową ambonkę. Prace przy kaplicy zostały zakończone. W tym roku pragniemy naszą uwagę skupić na nowych drzwiach głównych do katedry. Mamy już wstępny projekt, który można zobaczyć w gablocie przed katedrą oraz na stronie internetowej parafii. Drzwi będą odlane z brązu, z wieloma postaciami i symbolami. Do montażu przymierzamy się w przyszłym roku, jeśli oczywiście uzbieramy wymaganą sumę i profesor zdąży je wykonać – zapowiada ks. Gaik. I dodaje, że prof. Dźwigaj zgodził się zostawić od strony przedsionka miejsce na drzwiach dla fundatorów. Będą tam wypisane nazwiska ofiarodawców, na wieczną rzeczy pamiątkę, którzy złożą na ten cel co najmniej 5 tys. zł. Koszt drzwi wraz z montażem wyniesie ok. 100 tys. zł. To nie będą pierwsze drzwi zaprojektowane przez prof. Dźwigaja w naszej diecezji – jego autorstwa drzwi znajdują się w parafiach św. Rafała Kalinowskiego w Dąbrowie Górniczej i św. Marii Magdaleny w Gołaczewach.

– Biorąc pod uwagę szereg aspektów związanych z architekturą bazyliki katedralnej w Sosnowcu, a szczególnie bogatym artystycznie wystrojem wnętrza, polichromią, witrażami – ogólne założenie projektu spiżowych drzwi głównych zostało podporządkowane ściśle związkom ideowym i teologicznym, które mają zastosowanie we wnętrzu świątyni – wyjaśnia prof. Dźwigaj.

Brama to przejście ze świata publicum w strefę sacrum i ma tę strefę zapowiadać. – W nadprożu otworu wejściowego znajduje się historyczny witraż przedstawiający Baranka Bożego na księdze z siedmioma pieczęciami. Witraż zostanie więc oddzielony fizycznie od spiżowych drzwi nadprożem wykonanym w piaskowcu. – Proponuję bardzo precyzyjną renowację witraża, jego wyeksponowanie oraz podświetlenie, i wnioskuję o usunięcie przynajmniej tablicy z wykutymi literami zwieńczającej portal drzwi. W ogóle tablice kamienne wokół portalu tworzą mało estetyczne, dysproporcjonalne elementy zakłócające odbiór fasady katedry. Cała kompozycja otworu drzwi głównych powinna być podporządkowana formie i treści ideowej nawiązującej do witraża, który jest umieszczony w nadprożu drzwi – tłumaczy artysta. Dlatego w kompozycji skrzydeł drzwi, szczególnie w górnej części zaproponował promienie biegnące od wizerunku Baranka Bożego, które mocno przenikają postaci świętych, m.in. patronów diecezji, św. Rafała Kalinowskiego i św. Brata Alberta oraz św. Jana Pawła II i kard. Stefana Wyszyńskiego. Postaci te kompozycyjnie są zamknięte w kole, które przynależy w górnej części do Baranka Bożego. Zamknięcie dolnej części tej sfery m.in. z godłem Polski z ryngrafem Pani Jasnogórskiej rozbudowuje skojarzenia w aspekcie religijno-narodowym. Na skrzydłach drzwi, w części środkowej i dolnej są naszkicowane postaci przedstawiające wszystkie stany od końca XIX wieku, kiedy rodziło się miasto Sosnowiec – do współczesności. Natomiast przy anatabach, czyli gałkach drzwiowych artysta proponuje symboliczne anioły miasta Sosnowca i Zagłębia. – Jeżeli te partie kompozycji zostaną zaakceptowane, wymagają dalszych studiów i opracowań ikonograficznych. To samo dotyczy postaci świętych i błogosławionych z Kościoła polskiego i powszechnego, które by się znalazły we wnękach na futrynie po prawej stronie drzwi. Po lewej stronie na futrynie drzwi w małych wnękach mogłyby się pojawić herby biskupów ordynariuszy diecezji sosnowieckiej z miejscami do dalszej kontynuacji. I w związku z tym w dolnej części lewego skrzydła proponuję w formie pieczęci znamienne daty okoliczności fundacji drzwi do katedry – informuje prof. Dźwigaj.

Projekt, w opinii ks. Gaika, jest wart realizacji. Szczegóły mogą jeszcze ulec zmianie, jedno jednak nie ulega wątpliwości – nowe drzwi mają stanowić inspirację do fundamentalnej, osobistej refleksji wchodzącego do świątyni człowieka, by zadał sobie pytanie, gdzie jest, skąd przychodzi i dokąd zmierza. Powinny też zachęcać do dążenia do wartości ewangelicznych, ponadczasowych. I ten projekt to zakłada. Jest jeszcze aspekt praktyczny – spiżowe drzwi są trwalsze od obecnych, dębowych.