Jest to ekumeniczna akcja charytatywna, której celami są zwrócenie uwagi społecznej i konkretnych ludzi, szczególnie dzieci i młodzieży, na los osób chorych i starszych oraz konkretna pomoc na ich rzecz. To także szczególne wezwanie do zainteresowania się potrzebującymi, będącymi tuż obok nas, których w natłoku codziennych spraw tak często nie zauważamy.

Kościół w okresie Wielkiego Postu, obok postu i modlitwy, zachęca szczególnie do jałmużny. Musimy jednak pamiętać, że jałmużna nie może być pozbyciem się tego, co zbędne, ale powinna być wyrzeczeniem się dóbr, które tak naprawdę nie należą do nas. Wszystko jest darem. My jesteśmy jedynie „dzierżawcami” rzeczy otrzymanych od Boga.

Od 1995 r. kilkaset tysięcy skarbonek miłosierdzia trafia rokrocznie do parafii na terenie całej Polski, w tym roku będzie to 700 tys. skarbonek. Niewielkie kwoty zbierane do nich przez młodzież i dzieci są wyrazem ich osobistej rezygnacji z drobnych przyjemności na rzecz drugiego człowieka. Zebrane środki zostaną rozdysponowane przez Caritas parafialne i diecezjalne.

Od 2000 r. Jałmużna Wielkopostna jest akcją ekumeniczną, w którą poza Caritas Kościoła katolickiego włączają się również Eleos Kościoła prawosławnego, Diakonia Kościoła ewangelicko-reformowanego oraz Diakonia Kościoła ewangelicko-augsburskiego.

Jałmużna jest dobrowolnym aktem miłosierdzia wobec drugiego człowieka. Chodzi jednak nie tylko o wymiar materialny, ale przede wszystkim o aspekt duchowy ofiarowywanych darów, by dać coś z siebie drugiemu człowiekowi. Dobre uczynki powinny być sprawowane w duchu bezinteresownej miłości i szczerości intencji, które może ocenić tylko Bóg – jako jedyny znający serce człowieka.

Ojciec Święty Franciszek podkreśla szczególne wezwanie samego Boga do prostych, ale szczerych gestów jałmużny wielkopostnej:

„Będziemy do tego zdolni w takiej mierze, w jakiej upodobnimy się do Chrystusa, który stał się ubogi i ubogacił nas swoim ubóstwem. Wielki Post to czas ogołocenia: dobrze nam zrobi, jeśli się zastanowimy, czego możemy się pozbawić, aby pomóc innym i wzbogacić ich naszym ubóstwem. Nie zapominajmy, że prawdziwe ubóstwo boli: ogołocenie byłoby bezwartościowe, gdyby nie miało wymiaru pokutnego”.

Caritas Polska od kilku lat zwraca uwagę na wartość solidarności międzypokoleniowej. Dlatego zachęca wszystkich, a przede wszystkim dzieci i młodzież, do włączenia się w Jałmużnę Wielkopostną przez:

– ofiarowanie uwagi i czasu osobom, które żyją tuż obok nas, a pozostają samotne i na co dzień niezauważane – osoby starsze, chore, dziadkowie, sąsiedzi. Wielki Post jest czasem budzenia wrażliwości i dzielenia się tym, co mamy najcenniejszego – czasem;

– skarbonkę miłosierdzia – przez Wielki Post zbiera się do niej pieniądze, które są konkretnym wyrzeczeniem się przyjemności na rzecz drugiego człowieka. Papierowe skarbonki można odbierać w Caritas diecezjalnych, parafialnych, a także u katechetów oraz u opiekunów Szkolnych Kół Caritas;

– skarbonkę on-line, która umożliwia przekazanie jałmużny przez szybki przelew internetowy.

* * *

Dawanie jałmużny może się wydawać rzeczą prostą, ale musimy uważać, aby nie ogołocić tego gestu z wielkiej zawartej w nim treści. Termin „jałmużna” pochodzi z języka greckiego i oznacza właśnie „miłosierdzie”. Zatem jałmużna powinna nieść ze sobą całe bogactwo miłosierdzia. A ponieważ miłosierdzie wyraża się na tysiące dróg i tysiące sposobów, to także jałmużna wyraża się na wiele sposobów, aby ulżyć w trudnościach osobom potrzebującym.
Papież Franciszek