Patron parafii: św. Mateusz Apostoł i Ewangelista
Tytuł kościoła: bazylika mniejsza Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Dekanat: Pułtuski
Miejscowości należące do parafii: Pułtusk (część), Lipniki Nowe, Moszyn
Kościoły i kaplice filialne: kościół pw. Świętych Piotra i Pawła w Pułtusku, kaplica pw. św. Marii Magdaleny w Pułtusku, kaplica pw. św. Wincentego à Paulo w Szpitalu Miejskim w Pułtusku
Proboszcz: ks. kan. Wiesław Kosek
Wikariusze: ks. mgr Robert Andrikowski, ks. mgr Robert Oprawa, ks. mgr Jerzy Zdunkiewicz, ks. mgr Janusz Ziarko
W parafii działają: koła Żywego Różańca, parafialny zespół Caritas, schole dziecięce, zespoły muzyczne, Papieskie Dzieła Misyjne, Dzieci Maryi, ministranci, Ruch Domowego Kościoła, Ruch Rodzin Nazaretańskich, Koło Synodalne Nauczycieli, Koło Akcji Katolickiej, Koło Przyjaciół Radia Maryja, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży, Stowarzyszenie Katolickiej Młodzieży Akademickiej, Dyskusyjny Klub Filmowy, grupa lektorska dorosłych
Msze św. w niedzielę:
Bazylika: 7.00, 9.00, 10.30, 12.00, 15.00, 18.00
Kościół pw. Świętych Piotra i Pawła: 16.30
Kaplica szpitalna: 7.00
Kaplica św. Marii Magdaleny - w okresie letnim w sobotę o godz. 19.00 (Msza św. z formularza niedzielnego)

Charakterystyka parafii

Powitania Księdza Biskupa oraz licznie zgromadzonych gości i parafian dokonał proboszcz pułtuskiej fary ks. kan. Wiesław Kosek, który też wygłosił sprawozdanie z działalności parafii od ostatniej wizytacji. W swym przemówieniu dziekan pułtuski nakreślił charakterystykę wspólnoty, której jest duszpasterzem. Jak zaznaczył, w Pułtusku liczba bezrobotnych sięga 20%. Większość z nich jest mieszkańcami właśnie parafii św. Mateusza. Ja stwierdził ks. Kosek, rodziny stają się coraz biedniejsze i nie są w stanie zapewnić godnego bytu swoim członkom, dobrego wykształcenia dzieciom i młodzieży. Zauważył, że te i inne zjawiska odbijają się negatywnie także na poziomie życia religijnego. Do negatywnych zjawisk w parafii Ksiądz Dziekan zaliczył oddziaływanie liberalnych prądów myślowych na dzieci i młodzież, utratę ducha chrześcijańskiego przez wiele rodzin, czy zwiększającą się liczbę niesakramentalnych związków małżeńskich.
Jak jednak przyznał, we wspólnocie parafialnej św. Mateusza, jest znacznie więcej pozytywów. Ksiądz Dziekan zaznaczył, że "około 30% parafian prowadzi systematyczne życie religijne, pogłębiając więź z Bogiem przez udział w liturgii Mszy św., częstą spowiedź i Komunię św.". W 2002 r. parafianie przyjęli Komunię św. ponad 150 tys. razy.
Ks. Kosek zaznaczył także, że w parafii jest dużo rodzin, często młodych, które mogą być wzorem życia chrześcijańskiego. "Widzę ich w każdą niedzielę w kościele, dostrzegam ogromną odpowiedzialność za religijne wychowanie dzieci" - dodał.
Według Dziekana pułtuskiego, parafianie w większości są otwarci na wszelkie dobre inicjatywy duszpasterskie i chętnie włączają się w realizację dobrych pomysłów. "To miasto pamięta, że swoją historię, piękną architekturę i rozgłos w świecie zawdzięcza duchowieństwu, a w szczególności biskupom płockim i jezuitom. My - kapłani - doświadczamy od mieszkańców parafii dużo życzliwości i wsparcia w działaniu" - zaznaczył Mówca.

Dokonania duszpasterskie

Ksiądz Dziekan podzielił się również osiągnięciami duszpasterskimi i gospodarczymi. Z pierwszych warto wymienić rozbudowaną działalność charytatywną, w której duży udział ma działająca w budynku dawnego domu katechetycznego stacja Caritas. Jedną z ciekawszych inicjatyw jest akcja pod kryptonimem "Wielkanocny Kosz dla Biednych", kiedy to parafianie parafii św. Mateusza dzielą się artykułami spożywczymi z najbardziej potrzebującymi.
Ważnym wydarzeniem w życiu parafii była akcja intronizacji Chrystusa Króla w rodzinach, przypominana rokrocznie w ostatnią niedzielę roku liturgicznego. Pułtuscy parafianie mają również możliwość cotygodniowej modlitwy przed wystawionym Najświętszym Sakramentem. W każdy piątek wierni gromadzą się, by oddać cześć Chrystusowi Eucharystycznmu. Aby pogłębić pobożność eucharystyczną oraz lepiej przygotować parafian do udziału we Mszy św., kapłani w każdą niedzielę prowadzą katechezy eucharystyczne. Jednym z efektów pogłębionego rozumienia Eucharystii jest działanie grupy lektorów, składającej się z dorosłych. Czytają oni lekcje Pisma Świętego w każdą niedzielę na Mszach św. o godz. 9.00, 12.00 i 18.00.
Ksiądz Kanonik przypomniał również, że duchowieństwo i parafianie parafii św. Mateusza włączają się w różnorakie przedsięwzięcia kulturalne, np. organizowane wspólnie z władzami miasta Dni Patrona Pułtuska czy konkursy wiedzy religijnej na poziomie dekanalnym. Dobrej informacji o życiu parafii służy parafialny miesięcznik - Sygnaturka Kolegiacka, wydawany już od 9 lat i cieszący się zasłużonym uznaniem.
Wielość różnych inicjatyw świadczy o żywotności parafii św. Mateusza w Pułtusku. Jeszcze bardziej troskę o jej bogate życie objawiają liczne ruchy, grupy i stowarzyszenia działające w parafii. Każdy może znaleźć coś dla siebie. Są tu koła Żywego Różańca, parafialny zespół Caritas, schole dziecięce, zespoły muzyczne, Papieskie Dzieła Misyjne, Dzieci Maryi, liczna grupa ministrantów, Ruch Domowego Kościoła, Ruch Rodzin Nazaretańskich, Koło Synodalne Nauczycieli, Koło Akcji Katolickiej, Koło Przyjaciół Radia Maryja, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży i Stowarzyszenie Katolickiej Młodzieży Akademickiej. Przy parafii działa nawet Dyskusyjny Klub Filmowy.

Osiągnięcia gospodarcze

Ksiądz Dziekan zrelacjonował także postęp prac materialnych dokonanych na przestrzeni ostatnich 5 lat. W tym czasie parafia wspólnie z Caritas Diecezji Płockiej wyremontowała Dom Katechetyczny, którego część zajmuje obecnie Centrum Pielęgniarstwa Rodzinnego Caritas. Dokonano także gruntownego remontu kaplicy św. Marii Magdaleny, a także renowacji monumentalnego kościoła pw. Świętych Piotra i Pawła. W kościele tym położono tynk wapienny na wysokości 2,5 m, zmieniono posadzkę z cementowej na podłogę z terakoty, a także pomalowano wnętrze. Zakonserwowano również ołtarze oraz otynkowano parkan okalający świątynię.
Kapitalnego remontu wymagały także inne budowle, a pośród nich zabytkowy XVI-wieczny dom parafialny, znajdujący się w fatalnym stanie. Remont rozpoczęto od kompletnej wymiany więźby dachowej i pokrycia dachu. Zamontowano nowe, drewniane okna i wymieniono wszystkie drzwi. Zostały założone nowe stropy, centralne ogrzewanie i nowy wapienny tynk we wszystkich pomieszczeniach. Położono nowe podłogi oraz wymieniono całą hydraulikę i sieć elektryczną. Wykonano nowe schody oraz elewację zewnętrzną domu. Dwie ściany zostały ocieplone styropianem, na pozostałych zaś naprawiono tynk wapienny. Całość budynku została pomalowana. W plebanii poza częścią zagospodarowaną przez mieszkańców znajduje się kawiarnia parafialna oraz duża sala spotkań. Są także dwie kancelarie. Przed domem została położona mozaika z kostki brukowej. Wybudowano także nowe garaże i upiększono ogród.
Z całą pewnością do najważniejszych przedsięwzięć gospodarczych w parafii św. Mateusza należy zaliczyć trwający nieprzerwanie niemal od 10 lat remont bazyliki kolegiackiej. W tym czasie dokonano kapitalnego remontu więźby dachowej, której stan powodował niebezpieczeństwo katastrofy budowlanej. Poprzez zamontowanie siatki z włókien szklanych została zabezpieczona nawa główna, zaś cała więźba dachowa została ujęta w kleszcze metalowe. Wymieniono wszystkie rynny i rury spustowe na dachu bazyliki.
Parafia przeprowadziła także kapitalny remont stelażu i pełną konserwację głównego ołtarza Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny. Dzięki ofiarności profesorów pułtuskiej Wyższej Szkoły Humanistycznej pełnej konserwacji poddano także ołtarz boczny, poświęcony św. Stanisławowi Kostce i Matce Bożej Częstochowskiej. Odrestaurowano także XVIII-wieczne meble w zakrystii i położono nową marmurową posadzkę w tym pomieszczeniu. Dokonano także pełnej konserwację XVII-wiecznych dzieł sztuki, m.in. figury Chrystusa Zmartwychwstałego, barokowego tabernakulum i relikwiarza św. Jukundiany. Został też przeprowadzony remont krzyża, który został zainstalowany na zwieńczeniu głównej sygnaturki naszego kościoła. Kościół zyskał także m.in. nową instalację elektryczną, nagłośnienie i oświetlenie.
W ostatnim czasie podjęto decyzję o remoncie elewacji zewnętrznej bazyliki. Przed przystąpieniem do remontu elewacji mury całego kościoła zostały poddane procesowi osuszania przez montaż izolacji poziomej metodą iniekcji krystalicznej. Został też przygotowany projekt budowy kanalizacji odprowadzającej wody deszczowe z terenu przy Bazylice do pobliskiego kanału.
Odrębny rozdział w podejmowanych dziełach stanowi trwająca od 1994 r. renowacja największej płaszczyzny renesansowej polichromii w Europie Środkowo-Wschodniej, znajdującej się na unikatowym kasetonowym sklepieniu świątyni. Jak przyznał w sprawozdaniu Ksiądz Dziekan, zdaniem niektórych ekspertów malowidła odkryte w niszach mogą radykalnie zmienić dotychczasowe naukowe poglądy na temat renesansu na Mazowszu.

Wizyta Księdza Biskupa

Podczas Eucharystii bp Stanisław Wielgus wygłosił homilię, w trakcie której podziękował parafianom i duszpasterzom za ogrom wykonanych w ostatnich latach prac, zarówno w wymiarze duchowym, jak i materialnym. "Tak jak człowiek ma dwa wymiary - duchowy i cielesny, tak Kościół ma również dwa wymiary - wertykalny, odnoszący się do Boga i horyzontalny - odnoszący się do rzeczywistości ziemskiej. Sprawozdanie Księdza Dziekana uświadomiło nam kondycję parafii w obu tych wymiarach. Serdecznie dziękuję za te działania (...).
Dziękuję Księdzu Dziekanowi, że zwrócił uwagę na ideowe zagrożenia, jakie niesie współczesność. Ich konsekwencją są powstające w życiu parafii problemy moralne i religijne, jak chociażby zwiększająca się liczba niesakramentalnych związków małżeńskich. Gdybyśmy jednak poprzestali tylko na negatywach, byłby to błąd, bo ludzi dobrej woli jest większość. Kiedy się obserwuje życie religijne w waszej parafii, widać to bardzo wyraźnie. Członkowie tej wspólnoty parafialnej starają się uczestniczyć w życiu Bożym, starają się wychowywać swoje dzieci w duchu autentycznie chrześcijańskim. Jako biskup Kościoła płockiego pragnę z całego serca za to wszystko podziękować. Dziękuję też wszystkim grupom, ruchom i stowarzyszeniom. W sposób szczególny dziękuję za troskę o człowieka biednego, opuszczonego, chorego, starego i potrzebującego pomocy. To jest ból bólów w naszych czasach - bieda i bezrobocie, które niszczy Polskę. To prawdziwa plaga i dlatego Kościół musi podejmować trud pomocy potrzebującym. Bóg zapłać wszystkim ludziom dobrej woli, którzy biorą udział w tym dziele miłosierdzia. To podstawowa sprawa, by podtrzymywać ludzi - i materialnie, i duchowo.(...)
Chcę też odnieść się do zasygnalizowanych przez Księdza Dziekana prac dokonanych przy remontach wszystkich zabytków, jakie znajdują się w parafii. Trudno wprost spamiętać te dzieła. Chcę z satysfakcją powiedzieć, że dokonaliście rzeczy wielkiej. Dziękuję najpierw Księdzu Dziekanowi, bez którego energii niepodobna byłoby tego dokonać. Ale dziękuję też wam, kochani, którzy wspieraliście go w przeróżny sposób: duchowy i materialny. Wszystkim wam należy się najwyższe uznanie za pracę, jaką wykonaliście na rzecz waszego kościoła parafialnego. Remont tych wszystkich obiektów - i bazyliki, i plebanii - to działanie dla zachowania dobra narodowego. To wszystko są zabytki naszej kultury. Gdyby Kościół z takim zaangażowaniem nie bronił tego dobra, w naszym kraju praktycznie nie byłoby co zwiedzać" - mówił Ksiądz Biskup.
Uroczystość zaszczycili swą obecnością liczni goście. Znaleźli się pośród nich przedstawiciele duchowieństwa, naukowcy, reprezentanci władz administracyjnych i samorządowych, komendanci służb publicznych i szefowie organizacji społecznych, a także darczyńcy, dzięki którym w parafii św. Mateusza można było dokonać tak wiele.
Po Eucharystii bp Stanisław Wielgus poświęcił odrestaurowany budynek XVI-wiecznej plebanii. W trakcie wizytacji Pasterz diecezji pobłogosławił także nowy ambulans dla stacji Caritas w Pułtusku oraz spotkał się z rodzinami podopiecznych pułtuskiego hospicjum domowego i stacjonarnego (relację z tego spotkania zamieścimy w następnym numerze). W programie wizyty znalazło się również spotkanie z przedstawicielami ruchów, wspólnot i stowarzyszeń katolickich. Dla nich właśnie swe gościnne podwoje otworzyło pułtuskie Gimnazjum nr 1. Podczas spotkania liderzy poszczególnych wspólnot złożyli sprawozdania z działalności. Aby urozmaicić przebieg spotkania, zespół muzyczny intonował znane pieśni, które chętnie śpiewali wszyscy zebrani. W trakcie wizytacji Ksiądz Biskup odwiedził także siedziby Sióstr Pasjonistek i Sióstr Służek, których domy znajdują się na terenie parafii św. Mateusza. Wizytację zakończyło bierzmowanie młodzieży w pułtuskiej bazylice.