Wydarzenie poprzedziła modlitwa za Niezłomnego Pasterza archidiecezji przemyskiej.

16 grudnia ub.r. Mszy św. w bazylice archikatedralnej przewodniczył abp Adam Szal, a wraz z nim celebrował abp Józef Michalik i przemyscy kapłani. Homilię wygłosił ks. Marcin Wilk, wikariusz parafii archikatedralnej. Po Eucharystii wierni mogli zejść do krypt katedralnych, by pomodlić się przy grobie abp. Ignacego Tokarczuka.

Pamięci abp. Tokarczuka

Druga część spotkania miała miejsce w Muzeum Archidiecezjalnym im. św. Józefa Sebastiana Pelczara. Przebiegała pod hasłem Jest Bóg, jest prawda, jest wieczność. Pamięci abp. Ignacego Tokarczuka. Głos zabrali zaproszeni goście, wśród nich abp Adam Szal i poseł Marek Kuchciński. Następnie zebrani mogli usłyszeć fragment nagrania homilii abp. Ignacego Tokarczuka, wygłoszonej podczas Dożynek na Jasnej Górze 5 września 1982 r.

Główną częścią wieczoru pamięci była prezentacja publikacji poświęconych abp. Ignacemu Tokarczukowi. Dr Jan Musiał, wykładowca w Wyższych Seminariach Duchownych w Przemyślu i we Lwowie powiedział o zredagowanej przez niego książce Niezłomny (Wydawnictwo sejmowe).  Natomiast dr. hab. Mariusz Krzysztofiński z Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie przedstawił album Arcybiskup Ignacy Tokarczuk (1918-2012) Metropolita Przemyski obrządku łacińskiego. Ponadto red. Agnieszka Niemiec zaprezentowała scenariusz niezrealizowanego filmu pt.  Pasterz Ludu Bożego.

Spotkanie odbyło się pod honorowym patronatem abp. Adama Szala, Marka Kuchcińskiego, posła na Sejm RP, i Władysława Ortyla, marszałka województwa podkarpackiego. Organizatorami wydarzenia byli: IPN Oddział w Rzeszowie z dyrektorem dr. Dariuszem Iwaneczko, Muzeum Archidiecezjalne w Przemyślu z dyrektorem ks. Markiem Wojnarowskim i Centrum Kulturalne w Przemyślu z dyrektorem Januszem Czarskim.

Kresowe korzenie

Abp Ignacy Tokarczuk kierował najpierw diecezją, a potem archidiecezją przemyską w latach 1965-1993. Urodził się 1 lutego 1918 r. w Łubiankach Wyższych k. Zbaraża. W latach 1937-1942 studiował teologię na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Święcenia kapłańskie otrzymał 21 czerwca 1942 r. we Lwowie z rąk bp. Eugeniusza Baziaka.

Jako wikariusz pracował w parafii Złotniki. 22 lutego 1944 r. – ostrzeżony – uniknął śmierci z rąk UPA. Po powrocie do Lwowa pracował w parafii św. Marii Magdaleny. Po ponownym zajęciu Lwowa przez Sowietów w listopadzie 1945 r. wyjechał do Katowic. Tam został wikariuszem w parafii Chrystusa Króla. Rok później rozpoczął studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, w 1951 r. obronił doktorat. Początkowo pracował na KUL-u, a w 1952 r. wyjechał do Olsztyna, gdzie przez 10 lat był wykładowcą w Wyższym Seminarium Duchownym Hosianum. Wykładał filozofię i teologię. W 1962 r. powrócił na KUL.

Biskup przemyski

Biskupem przemyskim papież Paweł VI mianował go 3 grudnia 1965 r. Święceń biskupich udzielił mu prymas Polski kard. Stefan Wyszyński. W okresie zarządzania diecezją przemyską abp Tokarczuk występował przeciwko programowej ateizacji społeczeństwa, walce z religią i szykanowaniu wierzących przez władze PRL. Często mówił o tym w kazaniach. Ze 142 kazań wygłoszonych w 1970 r., 13 władze komunistyczne uznały za zagrażające ustrojowi. W latach późniejszych było ich więcej. „Wierzyłem, że wygra ten, kto zachowa spokój” – powiedział hierarcha w listopadzie 2002 r.

Opozycja demokratyczna

W latach 70. i 80. XX wieku abp Tokarczuk wspierał działania opozycji demokratycznej, m.in. Komitetu Obrony Robotników, Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela, a później NSZZ „Solidarność”. „Prawdą żyć, prawdy bronić, prawdy we wszystkim wymagać. Prawda ostatecznie zawsze zwycięży” – podkreślił w 2009 r. abp Tokarczuk na Uniwersytecie Rzeszowskim po otrzymaniu tytułu doktora honoris causa. Był m.in. członkiem Rady Głównej Episkopatu Polski, członkiem Komisji ds. Duszpasterstwa Ogólnego, ds. Budowy Kościołów, a w latach 1967-1989 – członkiem Komisji Wspólnej Episkopatu i Rządu PRL.

Abp Ignacy Tokarczuk wbrew zakazom i zarządzeniom komunistycznych władz PRL utworzył w swojej diecezji przeszło 220 nowych parafii, wybudował ponad 430 kościołów i kaplic.

Podziel się cytatem

Papież Jan Paweł II w czasie wizyty w diecezji przemyskiej 2 czerwca 1991 r. wyniósł go do godności arcybiskupiej, a 25 marca 1992 r. ustanowił pierwszym metropolitą nowo powstałej metropolii przemyskiej. W 1993 r. abp Ignacy Tokarczuk przeszedł na emeryturę. Prezydent Lech Kaczyński 3 maja 2006 r. odznaczył go Orderem Orła Białego – najwyższym odznaczeniem państwowym RP. W czerwcu 2012 r. z okazji 70-lecia kapłaństwa abp. Tokarczuka papież Benedykt XVI wyraził wdzięczność emerytowanemu metropolicie przemyskiemu. Zmarł 29 grudnia 2012 r. w Przemyślu. 

Wytrwać i zwyciężyć

„Wyrażam wdzięczność za szczególne świadectwo wierności Chrystusowi i odważną organizację struktur diecezjalnych, budowę licznych kościołów i tworzenie parafii w trudnych czasach totalitaryzmu komunistycznego, pomimo restrykcji ze strony władz” – napisał m.in. papież w liście, który odczytano w archikatedrze przemyskiej.

Abp Tokarczuk jest autorem licznych artykułów i publikacji, m.in. Wytrwać i zwyciężyć (Paryż 1988), Kazania pasterskie (Przemyśl 1992) czy W służbie Kościoła i Narodu (Warszawa 1997). Otrzymał też honorowe obywatelstwa wielu miast, m.in. Przemyśla i Rzeszowa.