Teren wokół wyjątkowego sanktuarium ulega licznym przeobrażeniom, znikł już dawny pawilon archeologiczny, a prace wykopaliskowe uchylają rąbka tajemnicy kolejnych wieków. Wszystko po to, aby powstało nowoczesne muzeum, na miarę czasów.

Projekt pn. Modernizacja Muzeum Archeologicznego w Wiślicy jako oddziału Muzeum Narodowego w Kielcach wraz z otoczeniem, w celu zabezpieczenia i ochrony unikatowych obiektów dziedzictwa narodowego – jest realizowany w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowiska. Wkład własny w projekcie zapewnia Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Województwo Świętokrzyskie.

Realizacja projektu ma na celu powstanie unikatowego na skalę Polski i Europy szlaku zamykającego wszystkie najważniejsze wiślickie zabytki w całość, tworzącą zwarty kompleks muzealny.

Prace realizacyjne przy projekcie potrwają ok. dwóch lat; rozpoczęły się jesienią 2019 i zapewne nie skończą się przed upływem 2021 r., włączając bazylikę w nowoczesny kompleks muzealny. Muszą być prowadzone fragmentarycznie, aby nie naruszyć stabilności budynku bazyliki.

Docelowo podziemia pod bazyliką, dzwonnica oraz inne elementy otoczenia w ramach modernizacji zostaną połączone jedną ścieżką turystyczną, i w ten sposób wszystkie najważniejsze wiślickie zabytki stworzą obiekt muzealny, z wejściem od strony pawilonu.

Od strony północnej odkryto fragmenty budowli romańskiej, być może związanej z poprzednim kościołem oraz fragment wieży bp. Muskaty, który dokonał obwarowania kościoła. Jest to dawny teren cmentarny, a w badanym miejscu stały trzy kościoły, więc odkrywane miejsca pochówków są czymś oczywistym. Po północnej stronie znajdował się cmentarz przeznaczony dla osób mniej zamożnych. Znalezione tam przedmioty to najczęściej obrączki, krzyżyki, cekiny z czepków, w których chowane były kobiety. Strona południowa była zarezerwowana dla bogatszych mieszkańców średniowiecznej Wiślicy, co obrazują znalezione artefakty, np. przedmioty kultu osób tutaj chowanych.

Prawie 26 mln zł ma kosztować cała inwestycja.

Podziel się cytatem

Ciekawych odkryć archeolodzy spodziewają się od strony południowej, która rzadko była badana pod kątem archeologicznym. Prace te nadzoruje archeolog Andrzej Gołembnik. Są one prowadzone z zastosowaniem nowoczesnego sprzętu, dokumentującego w sposób przestrzenny, trójwymiarowy. Służy to rekonstrukcji poszczególnych poziomów wokół bazyliki.

Docelowo wzdłuż murów ma powstać podziemny tunel, który z jednej strony będzie zabezpieczał fundamenty świątyni, a z drugiej będzie miejscem na ekspozycję.

Prace trwają także w podziemiach kolegiaty, która skrywa pozostałości dwóch romańskich kościołów: z XII i XIII wieku. Najcenniejsza pamiątka to płyta orantów – jedyna taka płyta romańska, która zachowała się na świecie. W podziemiach jest też fragment posadzki XIII-wiecznej świątyni. Przypomnijmy, że początki ośrodka kościelnego w Wiślicy to XI wiek.