ROSYJSKA AGRESJA
Putin eskaluje

Wprowadzenie przez prezydenta Władimira Putina stanu wojennego w bezprawnie przyłączonych do Rosji obwodach Ukrainy to kolejny krok w celu eskalacji sytuacji na froncie. – Nie jest to zaskoczenie, choć oznacza kolejny krok ku spotęgowania agresji Rosji na Ukrainę. To konsekwencja bezprawnej aneksji części ziem ukraińskich – stwierdził zastępca ministra koordynatora służb specjalnych Stanisław Żaryn. Decyzja Putina tylko potwierdza, że Rosja ma plan długofalowej agresji na naszych wschodnich sąsiadów. Zwiastowała to wcześniej zmiana dowódcy wojsk rosyjskich na Ukrainie. Został nim Siergiej Surowikin, zwolennik brutalnych działań przeciwko Ukrainie, osławiony dowódca wojsk rosyjskich w Syrii – intensywne bombardowania miast za czasów jego dowództwa spowodowały, że zyskał przydomek „rzeźnik z Syrii”. Stan wojenny oznacza w praktyce wprowadzenie na okupowanych terytoriach godziny policyjnej, ograniczeń dotyczących pobytu i podróży, cenzury wojskowej, prac przymusowych i zakazu demonstracji. Dekret Putina przewiduje też utworzenie w zajętych ukraińskich regionach oddziałów rosyjskiej obrony terytorialnej oraz ograniczenia wjazdu i wyjazdu z sześciu rosyjskich regionów graniczących z Ukrainą i Krymem. W ocenie Mychajła Podolaka, doradcy ukraińskiego prezydenta, nowe uregulowania pozwolą agresorom usankcjonować szybkie przejęcie mienia, aby zdążyć przed wycofaniem się z zajętych obszarów.
w.d.

ROSJA – ONZ
Rosja grozi ONZ

Rosja zagroziła zamrożeniem stosunków z ONZ, jeśli szef organizacji António Guterres zrealizuje zapowiedź wysłania na Ukrainę ekspertów, aby zajęli się sprawą dronów, którymi są zabijani cywile i atakowane ukraińskie miasta. Groźbę wobec ONZ skierował zastępca ambasadora Rosji w Narodach Zjednoczonych Dmitrij Polanski. Żądał od Guterresa „powstrzymania się od zaangażowania w jakiekolwiek bezprawne śledztwo”. – W przeciwnym razie będziemy musieli ponownie ocenić naszą współpracę z nim, co raczej nie leży w niczyim interesie – powiedział; w języku rosyjskiej dyplomacji oznacza to zamrożenie relacji z ONZ lub jej szefem. USA, Francja i Wielka Brytania twierdzą, że drony są produkcji irańskiej, a Kreml używa ich z naruszeniem rezolucji z 2015 r., dotyczącej irańskiego programu nuklearnego. Teheran zaprzecza dostarczaniu dronów Moskwie, a Rosja twierdzi, że nie użyła ich do ataku na Ukrainę. Ukraina zaprosiła ekspertów ONZ do zbadania zestrzelonych dronów. Teheran i Moskwa twierdzą, że Guterres nie ma do tego uprawnień.
j.k.

WIĘŹNIOWIE
Na front

Do walki na Ukrainie skierowano ponad 8 tys. najemników z rosyjskiej prywatnej firmy wojskowej, związanej z rosyjskim wywiadem wojskowym, znanej jako grupa Wagnera – poinformował wywiad wojskowy Ukrainy (HUR). Większość wagnerowców znajduje się w oddziałach wzdłuż linii walk – zaznaczono w opublikowanym komunikacie. Ogromna liczba członków oddziałów szturmowych grupy Wagnera to najemnicy zrekrutowani wśród więźniów. Mają oni wspierać grupy doświadczonych wagnerowców. Więźniowie stanowią największy odsetek zabitych w tej formacji. Aby uzupełnić straty, grupa Wagnera pilnie szkoli kolejnych zwerbowanych najemników, którzy mają zostać wysłani do walki.
j.k.

UKRAINA
Muszą oszczędzać

Ze względu na ataki na obiekty infrastruktury energetycznej Ukrainy w Kijowie obowiązuje tryb oszczędzania energii elektrycznej. Elewacje muzeów, teatrów i galerii sztuki oraz uczelni wyższych nie są podświetlane, sklepy mają zrezygnować z oświetlania swoich witryn, trolejbusy zostały zastąpione autobusami, a ulice są słabiej oświetlone. Wdrażane będą również przerwy w dostawach prądu. Władze Ukrainy wzywają do dobrowolnego ograniczenia zużycia prądu, aby kraj mógł sobie poradzić ze skutkami rosyjskich ataków. Jeżeli to nie pomoże, zostaną wprowadzone odgórne ograniczenia – zapowiedział minister energetyki Herman Hałuszczenko. Problem dotyczy całego kraju; mieszkańcy wszystkich obwodów muszą oszczędzać prąd, ponieważ wojska rosyjskie zniszczyły elementy sieci energetycznej w różnych miejscach Ukrainy. Rząd liczy na zmniejszenie zapotrzebowania o 20%. W dniach 10-20 października wojska rosyjskie przeprowadziły ponad 300 ataków na ukraińską infrastrukturę energetyczną – ujawnił Hałuszczenko. Prezydent Wołodymyr Zełenski poinformował, że Rosjanie zrujnowali 30% ukraińskich elektrowni.
w.d.

PO ANGIELSKU
Szybka dymisja

Liz Truss zasłynie jako osoba najkrócej piastująca stanowisko premiera Wielkiej Brytanii. Zrezygnowała po angielsku, w 45. dniu rządzenia, nie czekając na próbę jej odwołania. – W tej sytuacji nie mogę zrealizować mandatu, na podstawie którego zostałam wybrana przez Partię Konserwatywną – wyjaśniła. Podkreśliła, że objęła urząd w czasie wielkiej niestabilności gospodarczej i międzynarodowej i chciała zapewnić Brytyjczykom stabilność w tych trudnych czasach. Jej reformy przyczyniły się jednak do pogłębienia kryzysu gospodarczego na Wyspach Brytyjskich.

Przeciwko polityce Truss buntowali się nawet członkowie jej własnej partii. 45 dni rządów obfitowało w błędy, których konsekwencje Brytyjczycy mogli odczuć w swoich portfelach. Według ocen ekspertów, minibudżet Truss załamał rynki. Przyczyną było obniżenie podatków dla najbogatszych. Premier straciła kluczowych ministrów (2 dni przed odejściem Truss swoją rezygnację ogłosiła szefowa brytyjskiego MSW Suella Braverman) i poparcie niemal wszystkich posłów swojej partii – a to wszystko w ciągu zaledwie 6 tygodni urzędowania.

Kto zostanie nowym premierem Wielkiej Brytanii? Na giełdzie pojawili się trzej politycy: Rishi Sunak – minister finansów, Penny Mordaunt – była minister ds. handlu, a także Boris Johnson – poprzedni premier.
w.d.

ARCHEOLOGIA
Grób św. Mikołaja

Tureccy badacze poinformowali, że odnaleźli grobowiec św. Mikołaja, biskupa Miry z V wieku. Miejsce pochówku ma się znajdować w Demre – mieście nad Morzem Śródziemnym, w prowincji Antalya w dzisiejszej Turcji, czyli starożytnej Mirze. Naukowcy są zgodni, że odkryli właściwe miejsce pochówku tego słynnego świętego. – To niezwykle ważne odkrycie, pierwsze znalezisko z tamtego okresu – powiedział Osman Eravşar, przewodniczący Regionalnej Rady Ochrony Dziedzictwa Kulturowego Antalyi. Naukowcy dotarli do miejsca spoczynku św. Mikołaja po znalezieniu pozostałości starożytnego sanktuarium. Uważają, że św. Mikołaj został pochowany pod freskiem przedstawiającym Jezusa Chrystusa. Miejsce pochówku biskupa Miry znajduje się pod posadzką XI-wiecznego kościoła zbudowanego pod wezwaniem właśnie św. Mikołaja. Odnaleziono kafelki oraz mozaiki podłogowe pierwotnej bazyliki, w której go pochowano. Pierwotne sanktuarium miało m.in. chronić jego doczesne szczątki.
j.k.

NA LEWICY
Rozwody od ręki

Lewica chce rozwodów od ręki – u notariusza lub w urzędzie stanu cywilnego. Projekt zmian w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym przygotowany przez klub poselski Lewica przewiduje przeniesienie części spraw o rozwód z drogi sądowego postępowania cywilnego na drogę postępowania administracyjnego. – Rozwodu, za zgodą obu stron, mógłby udzielić urząd stanu cywilnego – zachwalał projekt poseł Marek Dyduch. Takie rozwiązanie miałoby przyspieszyć rozwody i odblokować sądy. Lewicowy poseł Maciej Konieczny dodał – Jeżeli nie ma sporu, konfliktu o opiekę nad dziećmi, to nie ma powodu, żeby rodzina latami czekała w sądzie na rozwód, żeby nie przebiegał on na drodze administracyjnej, bo to jest utrudnienie życia ludziom – zaznaczył.
j.k.

POCHÓWEK
Westerplatczycy

Zakończyły się prace przy budowie cmentarza Żołnierzy Wojska Polskiego na Westerplatte. 4 listopada zostanie tam pochowanych dziesięciu żołnierzy z załogi Wojskowej Składnicy Tranzytowej, którzy 1 września 1939 r. bronili półwyspu. Trumny z ich ciałami zostaną wystawione 3 listopada w bazylice św. Brygidy w Gdańsku. Cmentarz zachował dotychczasowy charakter założenia parkowego. W powstałych stelach przeznaczono miejsca na pochówek obrońców. Odtworzona została część historycznego ciągu komunikacyjnego z 1939 r., w tym ścieżki i chodniki. W trakcie prac archeologicznych, prowadzonych od 2019 r., na terenie półwyspu Westerplatte udało się odnaleźć szczątki dziewięciu żołnierzy. – Siedmiu z nich znamy, dwóch żołnierzy nie udało się zidentyfikować w sposób bezsporny – zaznaczył prof. Grzegorz Berendt, dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Na cmentarzu spoczną: mjr Henryk Sucharski, kpr. Jan Gębura, leg. Józef Kita, st. strz. Władysław Okrasa (Okraszewski), kpr. Bronisław Perucki, plut. Adolf Petzelt, st. leg. Ignacy Zatorski, st. leg. Zygmunt Zięba oraz dwóch niezidentyfikowanych żołnierzy.
j.k.