WIELKA BRYTANIA
Przemytnicy jak terroryści

Premier Keir Starmer oświadczył, że jego rząd zastosuje strategie antyterrorystyczne, by rozbić gangi przemytników ludzi, oraz zapowiedział dodatkowe 75 mln funtów na ochronę granic. – Będziemy traktować przemytników ludzi jak terrorystów. Wykorzystujemy nasze podejście do zwalczania terroryzmu, o którym wiemy, że działa, i stosujemy je do gangów – powiedział szef brytyjskiego rządu w przemówieniu skierowanym do uczestników zgromadzenia ogólnego Interpolu w Glasgow. – Musimy połączyć zasoby, dzielić się informacjami wywiadowczymi i taktyką, by zamknąć szlaki przemytu – dodał i zaznaczył, że jego „osobistą misją jest rozbicie gangów przemytników ludzi. Fundusze na tę nową formację – Dowództwo Bezpieczeństwa Granic (BSC) wzrosną do 150 mln funtów. Dodatkowe pieniądze pozwolą na zatrudnienie setek śledczych i wywiadowców. Czy zapowiadane zmiany zniechęcą migrantów do przybywania do Wielkiej Brytanii i powstrzymają przeprawy małymi łodziami przez kanał La Manche? Wątpi w to Kevin Saunders, były wysokiej rangi urzędnik ds. imigracji. Brytyjskie władze będą w stanie ścigać i wsadzać do więzienia jedynie przemytników ludzi, którzy przebywają w Wielkiej Brytanii, podczas gdy większość z nich działa na Bliskim Wschodzie i w Turcji. W październiku przez kanał przypłynęło na Wyspy w małych łodziach 5,4 tys. osób – najwięcej od października 2022 r. Łącznie od początku roku przeprawiło się w ten sposób 31 tys. ludzi. Podczas próby przeprawy zmarło w 2024 r. ponad pięćdziesiąt osób.
w.d.

ESTONIA
„Nie” dla agresorów

Rządząca w Estonii koalicja chce zmiany w konstytucji: chodzi o odebranie prawa głosu w wyborach lokalnych obywatelom państw agresorów, czyli Rosji i Białorusi. Zmiany mogłyby wejść w życie jeszcze przed przyszłorocznymi wyborami samorządowymi. Przyjęte poprawki mają uniemożliwić głosowanie przedstawicielom tych dwóch nacji, do czego prawo przysługiwało im od 2003 r. Inicjatywa wymaga poparcia większości kwalifikowanej, czyli czterech piątych estońskiego parlamentu. Na zaktualizowanej liście uprawnionych do głosowania mają się znaleźć: obywatele Estonii, państw NATO, Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Konfederacji Szwajcarskiej. Prawo do udziału w wyborach zachowają też obywatele krajów, z którymi Tallinn zawarł stosowne porozumienia. Szef estońskiego MSW zalecił Rosjanom i Białorusinom, aby zaczęli ubiegać się o obywatelstwo Estonii. Bardzo prawdopodobne, że wkrótce tylko w ten sposób będą mogli oddać głos w wyborach.
j.k.

NIEMCY
Nowy model

Rząd Niemiec zatwierdził projekt nowego modelu służby wojskowej, który może wejść w życie w maju 2025 r. Służba wciąż będzie dobrowolna, ale rejestracja młodych mężczyzn ma się stać obowiązkowa. Obywatele Niemiec, którzy w przyszłym roku ukończą 18 lat, otrzymają kwestionariusz cyfrowy; będą musieli go wypełnić, by poinformować o swojej gotowości i zdolności do odbycia służby wojskowej. Ankietę otrzymają także młode kobiety, które będą mogły wypełnić ją dobrowolnie.

Rząd Niemiec szacuje, że dzięki nowemu modelowi służby wojskowej uda się pozyskać 5 tys. rekrutów rocznie. – Nowa ustawa o służbie wojskowej umożliwia nam przywrócenie systemu rejestracji wojskowej, który nie istnieje od czasu zawieszenia obowiązkowej służby wojskowej w 2011 r. – powiedział minister obrony Boris Pistorius. Pozyskani rekruci mają odbyć 6-miesięczne podstawowe szkolenie wojskowe, będzie też możliwość przedłużenia go do 23 miesięcy.
w.d.

CZYSTKI W GAZIE
Żydzi przeciwko Żydom

Przeciwnicy rządu Binjamina Netanjahu oskarżają armię izraelską o czystki etniczne na północy Strefy Gazy. Konkretnie Peace Now – lewicowa organizacja z Tel Awiwu. Siły Izraela w ostatnim czasie zintensyfikowały działania na północy palestyńskiej półenklawy, chcąc zniszczyć kryjący się tam Hamas. „Pod kryptonimem «Plan Generała» na północy Strefy Gazy popełniane są zbrodnie wojenne” – oświadczyła w serwisie X organizacja Peace Now. Zgodnie z tym planem wojsko izraelskie ma okrążyć północ Strefy Gazy, aby zniszczyć pozostających tam bojowników Hamasu. Organizacja twierdzi, że Izraelczycy deportują Palestyńczyków i głodzą mieszkańców na północy półenklawy, ponieważ chcą założyć tam swoje osiedla. Armia izraelska zaprzeczyła doniesieniom dotyczącym realizowania „Planu Generała”. Przekazała, że jej działania na północy Strefy Gazy ograniczają się do poszczególnych rejonów, gdzie operują palestyńscy terroryści.
j.k.

MIESZKANIA
Mniejszy ścisk

W ciągu ostatniej dekady zmniejszył się ścisk w branży mieszkaniowej, a standard rodzinnych nieruchomości znacząco się poprawił – wynika z analizy portalu GetHome.pl . Jednocześnie możliwości nabywcze Polaków nadal pozostawiają wiele do życzenia. Analiza oparta m.in. na danych wykazała, że wskaźnik liczby mieszkań na tysiąc osób dla całego kraju zwiększył się w ciągu ostatnich 10 lat z 360 do 419, powierzchnia mieszkań na jedną osobę natomiast – z nieco ponad 26 do prawie 32 m2. Na poprawiającą się sytuację mieszkaniową Polaków wskazuje także raport „Index zdrowych miast 2024 r.”, przygotowany m.in. przez Fundację Gospodarki i Administracji Publicznej i Szkołę Główną Handlową. Autorzy publikacji zaznaczyli, że obok większej dostępności lokali systematycznie poprawia się też ich jakość. Maleje np. liczba mieszkań bez dostępu do łazienki czy toalety, a rośnie tych podłączonych do wodociągu i kanalizacji. Mimo widocznego postępu ogromna część Polaków nie może pozwolić sobie na zakup własnego mieszkania. Są drogie, a banki oferują klientom zbyt wysoko oprocentowane kredyty. Średnie oprocentowanie kredytów hipotecznych w Polsce wynosi ok. 8%, co jest stawką najwyższą w Unii Europejskiej. Najniższe jest na Malcie – 2,19%. Nic dziwnego, że na Malcie mają też największe w Europie mieszkania. Polskie mieszkania na tle europejskich nie należą do największych. Jeśli idzie o liczbę pokoi na osobę, znajdujemy się na końcu skali, razem ze Słowacją i z Rumunią.
w.d.

LEGION UKRAIŃSKI
Rekrutacja

Ponad 500 osób zgłosiło się do formowanego w Polsce Legionu Ukraińskiego. Najwięcej wniosków centrum rekrutacyjne Legionu przy ukraińskim konsulacie w Lublinie otrzymało od Ukraińców, którzy mieszkają w Polsce lub Czechach, ale są też te z odległych regionów, takich jak Wielka Brytania, Irlandia, a nawet Kanada i USA; 90% zgłoszeń przekazali mężczyźni, a 10% – kobiety. Do końca bieżącego roku rozpoczną oni szkolenia na jednym z polskich poligonów; nie będzie to – jak wcześniej podawały media – baza LITPOLUKRBRIG, litewsko-polsko-ukraińskiej brygady z siedzibą w Lublinie. Szkolenia będą prowadzić instruktorzy NATO. Rekrutacja do Legionu Ukraińskiego w Polsce rozpoczęła się na początku października. Ukraina zapewnia tej jednostce mundury i wsparcie logistyczne, Polska zaś – broń i sprzęt. Sformowanie legionu ukraińskiego zapowiedzieli w lipcu w Warszawie premier Donald Tusk oraz prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. Wniosek można złożyć m.in. za pośrednictwem oficjalnej strony internetowej: legion.army.gov.ua .
w.d.

HANDEL
Znikające sklepy mięsne

Według danych GUS, w Polsce w ciągu ostatniego roku ubyło sklepów w większości branż. Urząd podał, że na koniec 2023 r. działało 327 tys. sklepów, co oznacza wzrost o 800 w stosunku do roku poprzedniego. Dane wskazują, że wzrost liczby sklepów odnotowano w segmentach „pozostałych” (wzrost o 4 tys., czyli prawie 3%), odzieżowym (1,6 tys. więcej, czyli prawie 5%) oraz ogólnospożywczym (wzrost o mniej więcej tysiąc, czyli 1,4%). Zmniejszyła się z kolei liczba sklepów motoryzacyjnych i mięsnych. Liczba placówek motoryzacyjnych spadła aż o 1,7 tys., czyli o 7% w skali roku, a liczba sklepów mięsnych – o ponad tysiąc, czyli o ponad 12%. Największym problemem pozostaje agresywna konkurencja cenowa dużych supermarketów. Widać również wzrost liczby supermarketów i hipermarketów – o prawie 5% w stosunku do w 2023 r.
j.k.

INTERNET
Gramy, kupujemy i oglądamy

Co robi Polak w internecie? Gra, kupuje i ogląda filmy – wynika z najnowszego raportu „Polacy w internecie – rozrywka, praca, codzienność”, opracowanego przez K+Research. Trzy czwarte Polaków korzysta z bankowości internetowej i regularnie dokonuje płatności on-line (dokładnie 74 i 72%). Nie dziwi zatem, że z roku na rok rośnie popularność e-zakupów. Sklepy internetowe systematycznie odwiedza prawie dwie trzecie (59%) ankietowanych. Zdecydowana większość polskich internautów uwielbia także rozrywkę on-line. Po tego typu treści sięgają oni co najmniej kilka razy w tygodniu (67%). Do oglądania treści on-line każdego dnia przyznaje się jedna trzecia (32%) pytanych. Większość Polaków systematycznie spędza wolny czas, grając przez internet, a aż 40% przyznaje, że gra przynajmniej kilka razy w tygodniu. Jeśli już gramy, najchętniej wybieramy tryb „single player”, czyli rozgrywkę solo. Kobiety częściej grają na telefonach, podczas gdy mężczyźni preferują komputery stacjonarne lub laptopy.
j.k.