Święte źródełko w Wasilkowie (arch. białostocka), znane również jako Święta Woda, to nie tylko miejsce z cudownym źródełkiem, ale przede wszystkim duchowe centrum wśród polskich sanktuariów maryjnych. Jego historia pełna jest legend i opowieści o cudach.

W czasach licznych epidemii w XVII i XVIII wieku, wywołanych tzw. morowym powietrzem, ludność z wiarą pielgrzymowała do świętych źródeł, wierząc, że w takich miejscach Pan Bóg uzdrawia za pośrednictwem Maryi. Pierwsze udokumentowane uzdrowienie w Świętej Wodzie miało miejsce w 1719 r., kiedy szlachcic Bazyli Lenczewski, który cierpiał na ślepotę, odzyskał wzrok po obmyciu twarzy wodą ze źródła. W akcie wdzięczności wzniósł nad nim drewnianą kaplicę, która wkrótce stała się miejscem kultu Matki Bożej Bolesnej. Do Świętej Wody zaczęli przybywać pustelnicy bazyliańscy, którzy opiekowali się kaplicą i organizowali nabożeństwa dla wiernych. Z czasem źródło stało się miejscem pielgrzymek, a w 1778 r., dzięki przywilejowi odpustowemu nadanemu przez Stolicę Apostolską, Święta Woda zyskała szczególną rangę na mapie sanktuariów maryjnych. Wierni mogą tu otrzymać odpust po spełnieniu odpowiednich warunków, a samo miejsce jest symbolem uzdrowień i Bożej łaski.

W latach 50. XX wieku na miejscu kapliczki proboszcz parafii Przemienienia Pańskiego w Wasilkowie wybudował z kamieni nagromadzonych z pobliskich pól grotę z figurą Matki Bożej, na wzór groty w sanktuarium Matki Bożej w Lourdes. Obok źródełka, podobnie jak obecnie, widniał napis: „Uzdrowienie chorych, módl się za nami”, a otoczenie upiększyły kapliczki różańcowe oraz stacje Męki Pańskiej. Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej stało się oficjalnym miejscem kultu w 1997 r. Obok Góry Krzyży znajdują się tu: liczne kapliczki różańcowe, stacje drogi krzyżowej, sadzawki Betsaida i Siloe, ołtarz polowy oraz „ciasna brama” – przejście przez nią symbolizuje odnowienie wiary i nadzieję na duchowe odrodzenie. Przez cały rok odbywają się tutaj liczne nabożeństwa. Odpusty, które przypadają na dziesiątą niedzielę po Wielkanocy oraz na 14 września, przyciągają rzesze wiernych. Ponadto w dni chorych, które obchodzone są m.in. 11 lutego i 31 maja, wielu przybywa tutaj, by się modlić o zdrowie i ulgę w cierpieniu. /i.c.