Reklama

Skarby naszej kultury

Cenne tkaniny Bożogrobców

15 lipca przypada rocznica konsekracji świątyni miechowskiej, której w 1802 r. dokonał bp Tomasz Nowina Nowiński. Zapoznawaliśmy już naszych Czytelników z bogatą historią i wciąż żywą tradycją Bożogrobców. Tym razem przypominamy jeden ze skarbów, pozostałych po latach świetności Kawalerów Zakonu Grobu Bożego - są to zabytkowe tkaniny, z których większość czeka na niezbędną renowację.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Jednym z najcenniejszych eksponatów miechowskiego skarbca jest infuła, z ok. 1633-1666, haftowana perłami, pochodząca prawdopodobnie z zapisu testamentowego bp. Piotra Gembickiego, a także komplety tkanin, które były zawieszane na tabernakulum - np. unikatowa zasłona, składająca się z czterech fragmentów złotej koronki z XVIII w.
Skarbiec miechowski posiada bogaty zbiór tkanin, pod względem czasu i miejsca powstania reprezentujący większość ośrodków tkackich z Europy. Są to ornaty i dalmatyki pochodzące z XVII-wiecznych ośrodków włoskich (12 sztuk), w tym dwie bardzo rzadkie - z tkaniny włoskiej, z drugiej poł. XVI w. Jest duży zbiór ornatów, kap i dalmatyk z tkanin francuskich - o charakterystycznych, koronkowych wzorach, z naturalistycznymi elementami zdobniczymi (np. ok. 70 z motywem rzeki); są również liczne tkaniny wschodnie, w tym bardzo rzadki ornat o bokach z tkaniny tureckiej z XVI w. (wraz ze stułą i manipularzem). Bogaty zbiór stanowią hafty wysokiej klasy (np. z tzw. haftem polskim, tj. z motywem pojedynczych kwiatów, datowanych na ok. 1700 r.).
W skarbcu Bazyliki Grobu Bożego znajduje się w sumie ok. 200 tkanin zabytkowych (liczba ta nie obejmuje zabytkowych sztandarów oraz wszelkich tkanin nowszych, czyli od początku XX w.). Niektóre z nich stanowią pełne komplety szat liturgicznych, składających się z: kapy, ornatu, dalmatyki, stuły, manipularza. Przykładem może być komplet z wzorzystego aksamitu włoskiego, z drugiego ćwierćwiecza XVIII w., z herbem Nałęcz.
Tkaniny ze skarbca nie mają dostatecznie dobrych warunków do przechowywania; większość wymaga przeprowadzenia kosztownych zabiegów konserwatorskich, zaś wszystkie - oczyszczenia.
Do tej pory, w ramach ratowania tkanin ze skarbca Bazyliki Miechowskiej, staraniem Towarzystwa Przyjaciół Sztuki, udało się zrekonstruować 9 cennych egzemplarzy. Nazwiska sponsorów tych działań, wykazujących zrozumienie dla idei ratowania dziedzictwa narodowego, jakim są niewątpliwie unikatowe tkaniny, wpisują się w chlubną historię Bożogrobców.

Dalmatyka: strój diakona podczas Mszy św. odprawianej z asystą, przypominający wyglądem ornat, ale z krótkimi rękawami; dawniej strój papieży, biskupów, cesarzy i królów w czasie koronacji.
Pala, palka: płócienna, sztywna, kwadratowa przykrywka do kielicha, używana podczas Mszy św.;
Manipularz: opaska zakładana na lewe przedramię przez księży odprawiających Mszę św.
(na podst. "Słownika wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych" Władysława Kopalińskiego, Warszawa 2000 r.)

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2003-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Abp Gallagher w Moskwie: pomimo wojny Stolica Apostolska stawia na dialog

2026-08-25 12:30

[ TEMATY ]

Stolica Apostolska

Moskwa

abp Paul Richard Gallagher

PAP

Plac Czerwony w Moskwie

Plac Czerwony w Moskwie

Od poprzedniej wizyty arcybiskupa Paula Richarda Gallaghera w Moskwie minęło niemal pięć lat, jednak w tym czasie sytuacja geopolityczna zmieniła się diametralnie. W listopadzie 2021 r., gdy sekretarz ds. stosunków z państwami Stolicy Apostolskiej odwiedzał Rosję, świat znajdował się u progu nowego, niezwykle trudnego okresu. Trzy miesiące później rozpoczęła się pełnoskalowa rosyjska inwazja na Ukrainę - przypomina w komentarzu na łamach włoskiego dziennika Avvenire Lucia Capuzzi.

Od tego czasu konflikty zbrojne rozprzestrzeniły się w różnych częściach świata, a coraz częstsze sięganie po siłę podważa podstawy ładu międzynarodowego i wielostronnej współpracy. Stolica Apostolska konsekwentnie opowiada się jednak za dialogiem. Dziennikarka zachęca do postrzegania w tym kontekście należy rozpoczętej wczoraj wizytę abp. Gallaghera w Moskwie. Przypomina, że sekretarz ds. stosunków z państwami pozostanie w Rosji do piątku, uczestnicząc w spotkaniach o charakterze zarówno dyplomatycznym, jak i kościelnym.
CZYTAJ DALEJ

Pół miliona głosów wołało: „Królowo Polski, przyrzekamy!”

2026-08-25 20:04

[ TEMATY ]

śluby narodu

Vatican Media/Instytut Prymasowski

Jasnogórskie Śluby Narodu nie były tylko aktem maryjnej pobożności. Kard. Stefan Wyszyński wpisał w nie program życia: od wierności Bogu, przez obronę życia i rodziny, po walkę z własnymi wadami, troskę o potrzebujących i Polskę bez nienawiści, przemocy i wyzysku. 70 lat temu jego słowa powtarzało na Jasnej Górze pół miliona ludzi. Dziś wracają z pytaniem, ile z tamtych przyrzeczeń udało się wypełnić.

„Wielka Boga-Człowieka Matko! Bogarodzico Dziewico, Bogiem sławiona Maryjo! Królowo świata i Polski Królowo!” - tak rozpoczynał się tekst napisany w maju 1956 r. przez internowanego w Komańczy Prymasa Polski.
CZYTAJ DALEJ

Odpust ku czci św. Bartłomieja Apostoła

2026-08-25 20:56

Biuro Prasowe AK

– Nie wystarczy wierzyć w Boga, który widzi człowieka. Trzeba jeszcze uczyć patrzeć się na człowieka Jego oczami, oczami Boga – mówił bp Damian Muskus OFM w czasie odpustu ku czci św. Bartłomieja Apostoła w Mogile.

Na początku Mszy św. przedstawiciel parafii powitał bp. Damiana Muskusa OFM. Proboszcz, o. Maciej Majdak OCist przypomniał natomiast, że tegoroczny odpust ku czci św. Bartłomieja Apostoła przypada w 75-lecie od decyzji ówczesnego metropolity krakowskiego, kard. Adama Stefana Sapiehy, który ponownie przekazał wspólnocie cysterskiej pod opiekę duszpasterską parafię mogilską.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję