Kiedy i jak zaczęła się II wojna światowa? My nie mamy wątpliwości: 1 września 1939 r., od ataku Niemiec na Polskę. Ale inni je mają, a brytyjski historyk Richard Overy wskazuje, że tę wojnę należy rozpatrywać jako wydarzenie globalne, a nie ograniczające się do pokonania europejskich państw Osi z dodatkiem konfliktu na Pacyfiku. Historia konfliktu zaczyna się zatem co najmniej (!) od wkroczenia wojsk japońskich do Mandżurii w 1931 r. Według autora, trzeba odejść od europocentrycznej perspektywy, Europa bowiem była ledwie jednym z teatrów działań wojennych. A może raczej była to jedna z wojen, które toczono w latach 30. i 40. XX wieku. Richard Overy uważa, że warto uznać wielki konflikt światowy za szereg toczących się jednocześnie wojen. Obok głównego konfliktu militarnego między państwami są też wojny domowe (w Chinach, Grecji, we Włoszech, na Ukrainie) oraz wojny wyzwoleńcze (walki z okupantami czy cywilne). Nie ma też sensu oddzielać od siebie obu wojen światowych. Oba te konflikty autor proponuje traktować jako etapy jednej wojny, której celem jest system światowego, w końcowej fazie, kryzysu imperiów terytorialnych. Druga wojna światowa, według autora, trwała na długo przed tym, jak ją dostrzeżono. Może teraz my (III wojna światowa już trwa – uważa Jacek Bartosiak) jesteśmy zbyt mało spostrzegawczy, by pojąć rozgrywające się wokół nas wydarzenia? Może warto, wzorem Richarda Overy’ego, inaczej spojrzeć na wydarzenia sprzed lat, by lepiej zrozumieć to, co się teraz dzieje na świecie...