Kiedy ten dokument jest potrzebny, kto i dlaczego go sporządza?

Odpowiedź eksperta
Opinia OZSS to dokument, będący wynikiem specjalistycznych badań przeprowadzonych przez Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów. Ten z kolei jest organem pomocniczym sądów okręgowych w całej Polsce i składa się ze specjalistów z różnych dziedzin, m.in. psychologii, pedagogiki, pediatrii czy też psychiatrii.

Zgodnie z art. 278 Kodeksu postępowania cywilnego „w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd po wysłuchaniu wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii”.

Do zadań OZSS należy m.in. sporządzanie na zlecenie sądu lub prokuratury opinii w sprawach rodzinnych i opiekuńczych oraz w sprawach nieletnich. Dzieje się to na podstawie przeprowadzonych badań psychologicznych, pedagogicznych lub lekarskich. Zespoły te na zlecenie sądu prowadzą także mediacje, przeprowadzają wywiady środowiskowe w sprawach nieletnich oraz prowadzą poradnictwo specjalistyczne dla małoletnich, nieletnich i ich rodzin.

Opinia OZSS jest zazwyczaj kluczowa dla ostatecznej decyzji sądu. Jednym z powodów jej znaczenia są właśnie kompleksowość i obiektywność, zespół składa się bowiem z różnych specjalistów, co zapewnia szerokie spojrzenie na sprawę, wykraczające poza perspektywę jednego zawodu. Dzięki temu przekazują oni sądowi pełniejszy obraz sytuacji. Kolejnym powodem jest specjalistyczna wiedza, ponieważ wiele spraw rodzinnych wymaga zrozumienia zawiłości psychologicznych, społecznych czy edukacyjnych, której to wiedzy mogą nie mieć sędziowie.

Termin badania jest ustalany przez sąd, a OZSS przeprowadza badanie, które obejmuje m.in.: wywiady, obserwacje, testy psychologiczne i analizę akt sprawy. Badanie skupia się na kwestiach związanych z władzą rodzicielską, kontaktami z dzieckiem, relacjami i więziami, a także opiniami ze szkoły lub innych placówek wychowawczych. Podczas badania biegli przeprowadzają testy psychologiczne zarówno u dziecka, jak i u dorosłych. Badanie trwa zwykle 21 dni.

Opinia OZSS może zostać zakwestionowana. W takiej sytuacji w zastrzeżeniach do badania należy wskazać nieścisłości, zaniechania, brak uwzględnienia kwestii istotnych dla wyniku sprawy.