Prowadzący konferencję prof. dr hab. Stanisław Żak podkreślił, jak wielkie znaczenie i jakościowy obszar tematyka kultury zajmuje w nauczaniu Ojca Świętego, a szczególnie jej rola w trwałości narodu. „Ona wyodrębnia nas jako naród” - mówił Jan Paweł II 3 czerwca 1979 r. na Wzgórzu Lecha. Prof. Żak przypomniał, że podczas pielgrzymek do Ojczyzny Papież spotykał się z twórcami i odtwórcami kultury. Zagadnienie kultury podkreślał w wielu swych listach, orędziach, adhortacjach i in. (np. w Liście apostolskim do młodych z całego świata z 1985 r. mówił o „dziedzictwie bycia człowiekiem”). Jan Paweł II eksponuje kulturę duchową w niemal wszystkich procesach życia, podkreśla w kulturze polskiej obecność wartości chrześcijańskich. Kulturę traktuje jako najpełniejszy wyraz człowieczeństwa; przez nią człowiek tworzy zarazem samego siebie. Ukazuje kulturę jako czynnik integrujący grupy, wspólnoty i narody, jako dziedzictwo wynoszone z domu rodzinnego, którego nie wolno nam zaprzepaścić. Ciągłość kultury w życiu narodu Karol Wojtyła podkreślał także jako młody poeta. Nie można zatem przecenić wagi tego zagadnienia w papieskim nauczaniu.

* * *

Referaty wygłoszone podczas dwuczęściowej sesji były szeroko pojętym uzupełnieniem i rozwinięciem głównego tematu.
Ks. dr Tadeusz Gacia (Kultura w nauczaniu źródłowym) wyjaśniał w kontekście historycznym etymologię słowa „kultura”, począwszy od językowego i pojęciowego jej rozumienia u starożytnych Greków i Rzymian. Rozważania nad początkami kultury prowadziły do wniosku, iż „człowiek jest bogactwem starszym, niż wszelka specyfikacja i bogactwem wyniesionym nad inne stworzenia (...). Klasyczny system wychowania czynił człowieka zdolnym do stania się chrześcijaninem”.
„Wiosną Kościoła” nazwał w swym wystąpieniu etap istnienia judeo-chrześcijaństwa, ks. prof. dr hab. Józef Kudasiewicz (Czy można obecnie mówić o istnieniu kultury judeo-chrześcijańskiej?). Wspólnoty judeo-chrześcijańskie istniały do początków IV w. i wykształciły swoją teologię, kulturę, literaturę itp. Ksiądz Profesor, opierając się o dokumenty i publikacje (głównie papieskie), starał się wypunktować, co obecnie łączy judaizm i chrześcijaństwo oraz dlaczego ma to istotne znaczenie dla dzisiejszego Kościoła.
Ks. prof. dr hab. Mieczysław Rusiecki (Sumienie i poczucie moralnej tożsamości w kulturze chrześcijańskiej) określił, czym jest sumienie, jakie są jego właściwości i rodzaje, w jaki sposób sumienie przyczynia się w człowieku do jego tożsamości. „Sumienie odczytuje prawo oraz wartości i normy, które stoją na straży porządku, jest «czytelnikiem prawa odwiecznego», ale nie jest np. «zbiorową opinią publiczną»” - mówił Prelegent.
Dr Maria Soroczyńska przedstawiła zagadnienie Religia jako element kultury chrześcijańskiej. Ks. dr Andrzej Kaleta prezentując Kulturotwórczą rolę środków społecznego przekazu w ujęciu Jana Pawła II, postulował m.in. powołanie gremiów społecznych, mających wpływ na poziom i tematykę emitowanych programów telewizyjnych. Zwrócił też uwagę na brak relacji mediów z konkretnymi grupami odbiorców oraz na potrzebę poświęcenia większej uwagi „prawdziwym bohaterom ludzkości”, prezentowania odpowiedzialnego wizerunku kobiet, ludzi starszych, niepełnosprawnych czy ukazywania wydarzeń liturgicznych. Ta problematyka była niejednokrotnie podejmowana przez Jana Pawła II, szczególnie w Jego orędziach na Światowe Dni Środków Masowego Przekazu.
Prof. dr hab. Zdzisław Ratajek (Pedagogika oparta o paradygmat naukowy i pedagogika chrześcijańska), wskazał na aktualne przykłady „drastycznej niewydolności wychowawczej” i apelował o „dostrzeganie nowych obszarów problemowych”. Mówił o pedagogice chrześcijańskiej, która znowu jest mocno obecna w kanonie kształcenia pedagogicznego.
Kultura organizowania wolnego czasu i turystyka były tematem wystąpienia prof. dr hab. Bożeny Matyjas, dr Justyny Dobrołowicz oraz mgr Jadwigi Janczak. Wpływ sportu, turystyki i czasu wolnego harmonijnie zespolonego z pracą jest przecież wyraźnie obecny w papieskim nauczaniu.
Konferencję zakończyła dyskusja.