Reklama

Wiara, Rozsądek, Przemoc

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Papież Benedykt XVI mówił 12 września, na Uniwersytecie w Regensburgu w Bawarii na temat związku wiary z rozsądkiem. Jego argument był jasny: wiara bez rozsądku najczęściej prowadzi do przemocy. I odwrotnie, rozsądek bez wiary również prowadzi do przemocy. Dlatego, jeżeli chcemy mieszkać w świecie, w którym panuje pokój, wiara i rozsądek musimy być w dialogu, nie tylko w obrębie kulturowym, lecz globalnie.
Tylko kilka komentarzy o tym, co mówił Papież przedstawiało jego pełną wypowiedź. Większość natomiast cytowała jedynie fragment dyskusji pomiędzy cesarzem, który był ortodoksyjnym chrześcijaninem, równocześnie biegłym w greckiej filozofii, a perskim muzułmańskim filozofem, aby powiedzieć, że Papież głównie chciał potępić używanie przemocy przez Islam. Muzułmanie poczuli się obrażeni, a świeccy wypowiedzieli się, że Papież nie ma prawa tak mówić, ponieważ chrześcijaństwo też używało przemocy w historii. Oba te stanowiska zignorowały, co zarówno ten Papież jak i jego poprzednicy często mówili: rozsądek odcięty od wiary zamyka się sam w sobie i otwiera świat na przemoc. Bóg jest racjonalny na najwyższym poziomie i zostaliśmy stworzeni na Jego podobieństwo. To, co jest nieracjonalne samo w sobie jest przeciwko naturze Boga i przeciwko naszej naturze. Dzisiaj, byłoby podkreślane, że to co nie jest racjonalne podlega dyskusji. Dla mnie jest oczywiste, że „homoseksualne małżeństwa” to jest koncepcja nieracjonalna, tak jak kwadratowe koło; chociaż inni widzą to inaczej. Rozmowa wyjaśniająca, założone z góry przepuszczenia są potrzebne, żeby zapobiec przemocy.
Jeżeli ktoś zapyta o przemoc inspirowaną przez religię, można podać dużo przykładów. Najbardziej tragiczny z nich w naszym państwie to atak na Nowy Jork i Waszyngton, pięć lat temu, wykonany w imię Boga. Te ataki terrorystyczne były słusznie zrozumiane jako ataki na wszystkich Amerykanów. W Kościele powszechnym, uroczystość Świętego Różańca (7 października) czci zwycięstwo z 1571 r. chrześcijańskiej floty nad siłami muzułmańskimi, które przez wieki terroryzowały chrześcijan w basenie Morze Śródziemnego. Przemoc inspirowana przez religię jest częścią wielu historii, ale Amerykanie uważali, że wojny religijne należą już do przeszłości, aż do dzisiaj.
Przez kontrast, jeżeli ktoś zapytałby o przemoc inspirowaną przez rozsądek, tylko niewielu zrozumiałoby to pytanie, większość argumentowałaby, że świecki racjonalizm (który wyklucza wiarę jako źródło wiedzy i prawdy) nie popiera przemocy. Jednak, znów historia może nas pouczyć. Pierwsza wielka rewolucja racjonalizmu, Francuska Rewolucja w 1789 r., która zbudowała teraźniejszą historię Europy, poświęciła Boginię Rozsądku na sprofanowanym ołtarzu w katedrze Notre Dame w Paryżu i nadal promowała terroryzm w imię Rozsądku. Świeckie racjonalistyczne utopie, szczególnie te inspirowane przez ostatniego myśliciela Oświecenia, Karola Marksa, są odpowiedzialne za więcej przemocy i śmierci niż jakakolwiek religia w historii ludzkości.
Wiara bez rozsądku (fundamentalizm) może prowadzić do przemocy; rozsądek bez wiary (racjonalizm) może prowadzić do przemocy. W zdrowej kulturze, wiara jest otwarta na racjonalną krytykę, a rozsądek otwarty na horyzonty, które przynosi religijne nauczanie. Być może dlatego, że wielu Amerykanów nie postrzega rozsądku jako źródła przemocy i nie myśli o religii, jako źródle prawdy, prośba o małżeństwo wiary z rozsądkiem, jest dla nich jeszcze tematem do przedyskutowania. Bez takiego dialogu, jak uważa Papież, świeckie kultury będą izolowane od religijnych kultur i nasze wspólne porozumienie, niezbędne dla pokoju, umknie.
Przemawiając w tym tygodniu do ambasadorów państw muzułmańskich akredytowanych przy Stolicy Apostolskiej, papież Benedykt powiedział: „W świecie dotkniętym przez relatywizm i zbyt często wykluczającym przewagę i uniwersalność rozsądku, potrzebujemy autentycznego dialogu pomiędzy religiami i pomiędzy kulturami, pomagającego nam...we wspólnym pokonaniu wszelkich napięć”. Wierzę, że my, w Chicago, prowadzimy taki dialog i ufam, że będziemy razem kontynuować budowę takiego społeczeństwa. Wierzę także, że dialog pomiędzy katolikami i muzułmanami, może pomóc otworzyć kulturę amerykańską na inne narody, które nie są sekularne w sposobie myślenia i życia. Dialog kultur może zapobiec starciu się cywilizacji.
Zderzenie się cywilizacji jest czasami nazywane wojną kultur. Jedną linią rozdzielającą w tym kulturowym starciu jest to, jak ludzie rozumieją, co to znaczy poszanowanie ludzkiego życia. Ta rozbieżność oddziela wiernych od świeckich. Coroczne obchody w Kościele w październiku Niedzieli Poszanowania Życia wnoszą napięcia do życia religijnego, dlatego, że znajdujemy się w konkretnej kulturze i równocześnie w naszym Kościele. Mam nadzieję, że każda parafia, każdy ksiądz i parafianin będzie mógł wgłębić się modlitewnie w tajemnice życia ludzkiego jako daru od Boga i następnie wyjdzie z silniejszą wiarą i pewnością uzasadniającą obronę życia człowieka na każdym jego etapie.

Kard. Francis George, (ur.16 stycznia 1937) głowa Kościoła chicagowskiego, jest zakonnikiem ze Zgromadzenia Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej. Stoi na czele Kościoła w Chicago od 1997 r. Znany był ze swego oddania Janowi Pawłowi II i ze swojej otwartości wobec emigrantów, szczególnie Polaków. Odwiedzał Polskę i dobrze zna realia polskiego Kościoła. Tak wyglądały najstarsze zabudowania zakonne w Ameryce

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2006-12-31 00:00

Ocena: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Ks. W. Węgrzyniak: Już od dłuższego czasu intryguje mnie ten szczególny rodzaj homo sapiens, jakim jest minister oświaty Barbara Nowacka

2026-08-26 07:38

[ TEMATY ]

komentarz

Marta Książek

Minister edukacji Barbara Nowacka

Minister edukacji Barbara Nowacka

Po usunięciu jednej godziny religii, wyrzuceniu jej z siatki godzin i wprowadzeniu edukacji zdrowotnej, cała Polska mogła zobaczyć, że na edukację zdrowotną zapisało się w roku 2025/2026 30% uczniów, licząc wszystkie poziomy edukacji. Na religię w roku 2024/2025 chodziło 75% uczniów. W roku 2025/26 pewno parę procent mniej.

Wprowadzić edukację zdrowotną jako przedmiot obowiązkowy, bo się sprawdził, bo jest potrzebny, bo dzieci i młodzież sobie tego życzą... Gdyby jeszcze na tym się skończyło, to wielu by rozumiało, że jak masz władzę, to siłą robisz po swojemu, mając nadzieję, że przeciwnicy nie będą krzyczeć. Ale to trzeba być homo sapiens. Nie wiem, czy to jest kwestia nieprzepracowanych traum dzieciństwa, osobistej urazy, dysfunkcji niektórych ośrodków, czy od lat pielęgnowanej nienawiści, ale pani minister nie potrafi się odnaleźć w tej kategorii.
CZYTAJ DALEJ

Ukraina: Na Wołyniu rozpoczęły się uroczystości pogrzebowe polskich ofiar zbrodni w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej

2026-08-30 13:14

[ TEMATY ]

Ukraina

zbrodnia wołyńska

Wołyń

Ostrówek

PAP/Vladyslav Musiienko

Na Wołyniu w północno-zachodniej Ukrainie rozpoczęły się w niedzielę uroczystości pogrzebowe szczątków 55 Polaków, ofiar zbrodni wołyńskiej z Ostrówek i Woli Ostrowieckiej. Zostały one ekshumowane na przełomie lipca i sierpnia.

W uroczystościach uczestniczą rodziny pomordowanych i przedstawiciele władz. Obecni są m.in.: wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski, ministra kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska i zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski. Na miejscu jest też lider Rozwoju Plus, były premier Mateusz Morawiecki oraz przewodniczący sejmowej komisji spraw zagranicznych i szef Rady ds. Współpracy z Ukrainą Paweł Kowal.
CZYTAJ DALEJ

Nie można pięknie mówić o trudzie rolnika, a jednocześnie uważać, że owoce jego pracy powinny kosztować jak najmniej

2026-08-30 13:00

[ TEMATY ]

dożynki

bp Adam Bałabuch

Bystrzyca Kłodzka

Stanisław Bałabuch

Bp Adam Bałabuch, biskup pomocniczy świdnicki

Bp Adam Bałabuch, biskup pomocniczy świdnicki

Eucharystia sprawowana pod przewodnictwem bp. Adama Bałabucha rozpoczęła 30 sierpnia gminne święto plonów. Biskup przypomniał, że za każdym bochenkiem chleba kryją się praca, troska i wyrzeczenie człowieka.

Dożynkowa Msza św. została odprawiona w kościele pw. św. Michała Archanioła. Na początku liturgii proboszcz ks. Wojciech Iwanicki podkreślił, że wdzięczność, choć we współczesnym świecie zdaje się zanikać, pozostaje szczególnie bliska rolnikom, sadownikom i ogrodnikom. To oni najlepiej wiedzą, że plony są owocem zarówno ludzkiego wysiłku, jak i Bożego błogosławieństwa. – To wasze święto. Dziękujemy wam za ciężką pracę, za serce, które w nią wkładacie, i za pielęgnowanie etosu pracy – mówił proboszcz, witając uczestników uroczystości.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję