Szedłem ulicami Bronowic - kiedyś wioski podkrakowskiej, gdzie odbywało się najsłynniejsze w Polsce wesele, dziś jednej z dzielnic Krakowa. Myślałem, że idę do nieznanych mi ludzi, że wejdę w granice rodzinnego życia... Rodziny, które odwiedzam, nie są przecież wybierane przeze mnie z jakiegoś katalogu. Ktoś kiedyś powiedział mi nawet, że nie wierzy w to, że te rodziny są takie „kryształowe”. Być może ktoś pomyśli, że opisuję utopie, rodzinne enklawy nieosiągalne w dzisiejszej rzeczywistości, że piszę rodzinne bajki. Nie. Przekraczam tylko drzwi domów i słucham... Nie szukam sensacji. Wiem, że łatwiej pisać o tym, jakie rodziny nie są. Lepiej jednak spojrzeć na to trochę inaczej i szukać rodzin, które nie pojawiają się na pierwszych stronach gazet, ale w ciszy domowego ogniska uczą, jak być świętym na co dzień.

Normalni - nie świętoszki

Gdy odwiedziłem rodzinę państwa Mrozów, nie zastałem jej w pełnym składzie. Każdy ma przecież swoje zajęcia. Do pokoju zaprasza mnie Barbara i jej mąż Krzysztof. Gdzieś po kuchni krząta się najmłodszy, sześcioletni Antoś. Przy stole zasiada z nami Karolina, która prawie od roku nie mieszka z rodzicami. Założyła już rodzinę, ale wyprowadziła się kilka ulic stąd i często odwiedza rodziców. Mówi nawet, że jeszcze nie może przywyknąć do nowego miejsca, bo zawsze wraca do pustego mieszkania. A dom rodzinny był i jest zawsze pełny. Pełny nie tylko ludzi - Barbara i Krzysztof są, oprócz Karoliny i Antosia, rodzicami Sary (24 l.), Jana (21 l.), Tomasza (20 l.) i Szymona (14 l.) - jest pełen życzliwości, to dom, w którym rodzice rozmawiają z dziećmi i liczą się z ich zdaniem. Często opinie i poglądy, jakie ukształtowały w sobie dzieci, pozwalają rodzicom wychodzić ze schematów, w których oni się wychowywali. Barbara nie uważa, że ich rodzina jest bez wad. Podkreślała to już, gdy telefonicznie umawiałem się na spotkanie. Usłyszałem wtedy, że swojej rodziny wcale nie widzi tylko w jasnych barwach, nie chce idealizować. Odpowiedziałem, że w takim razie będziemy rozmawiać też o tym, co trudne. - Ktoś może pomyśleć, że jesteśmy świętoszki, a my jesteśmy po prostu normalni - dodała w już w czasie naszego spotkania Karolina. A ja uważam, że są zwyczajni - niezwyczajni...

Droga do wolności

Początki małżeństwa nie były jak z bajki. Mówią, że na pewno nie byliby wzorem dla żadnego małżeństwa. Nie byli ze sobą zbyt szczęśliwi. Do tego nie mieli własnego mieszkania, a Krzysztof słabo zarabiał. Wraz z narodzinami kolejnych dzieci pogłębiała się frustracja matki. Przy czwartym dziecku musiała rzucić studia na filologii romańskiej. Czuła, że nie realizuje się w domu, w codziennych obowiązkach... Opowiada, że było w niej mnóstwo egoistycznych zachowań. Buntowała się. Nie było też miejsca na właściwą modlitwę, bo uważała, że jest zbyt zapracowana i zmęczona. Była też w tamtym okresie bardzo nerwowa. W pewnym momencie zaczęło się to zmieniać. Za namową koleżanek przyszła na spotkanie Opus Dei. Tam zaczęła odkrywać, że świętość można osiągać przez codzienność - przez każdą pracę i każde spotkanie z innym człowiekiem. Zwierza się, że gdyby nie ta wspólnota, nigdy na nowo nie sięgnęłaby po różaniec i Pismo Święte, nie zaczęłaby znajdować w ciągu dnia czasu na modlitwę i Mszę św. To był dla niej impuls do tego, aby poczuć się odpowiedzialną za swoje życie duchowe. Formacja w Opus Dei sprawiła, że to, co dla Barbary było powodem frustracji, stało się sensem życia; to, co zniewalało, stało się wolnością.

Św. Piotr nie zapyta o samochód

Mąż przyglądał się temu, co zaczęło się zmieniać w życiu Barbary. Po jakimś czasie sam zaczął uczestniczyć w spotkaniach. Podobnie synowie - Tomek i Jan. Krzysztof dzięki spotkaniom zrozumiał, że człowiek za dużo uwagi poświęca temu, co się wokół dzieje. - Najstarsza córka przyniosła mi kiedyś książkę, w której przeczytałem o ojcu, który stanął przed św. Piotrem. On nie zapyta wtedy o to, jakiej marki miałem samochód. Spyta, co zrobiłem z dziećmi, które dostałem w darze od Boga. Od tego czasu częściej zacząłem myśleć nad tym, co moje dzieci myślą o mnie - jakim jestem ojcem i co mogę zrobić, żeby moje ojcostwo było lepsze - opowiada Krzysztof.

Małżeński „tea time”

Dziś małżonkowie patrzą z perspektywy czasu na to wszystko, co ich spotykało w życiu. Posiadanie dzieci zawsze dawało im dużo do myślenia. Z czasem zrozumieli, że muszą dbać nie tylko o nie, ale również o siebie nawzajem. Tak narodziła się myśl o codziennych spotkaniach przy kawie. Godzina siedemnasta (angielski „tea time”) to czas, gdy mają okazję ze sobą porozmawiać.
Barbara twierdzi, że gdy dzieci są małe, to żyjąc w swoim własnym świecie, absorbują rodziców całkowicie; kiedy zaczynają dorastać, stawiają im większe wymagania. W jakim znaczeniu? - pytam. - Rodzic w pewnym momencie przestaje być opiekunem, a staje się bardziej przyjacielem. Dzieci zaczynają pełniej uczestniczyć w życiu dorosłych i warto je pytać o zdanie - wtrąca Karolina.

„Kochają, że ktoś jest”

Do naszej rozmowy po jakimś czasie włączył się Tomek. Właściwie nie musiałem zadawać pytań. Wszyscy członkowie rodziny, z którymi siedziałem przy stole, rozmawiali między sobą. Wymieniali poglądy, dopowiadali pewne myśli nawzajem za siebie. Mogłem słuchać, a raczej wsłuchiwać się w głos rodziny. W tej rodzinie dzieci i rodzice potrafią ze sobą rozmawiać, a jeszcze bardziej cenne jest to, że potrafią rozmawiać o sprawach najważniejszych. Dla Tomka wzorem do naśladowania są nie tylko rodzice, ale również dziadkowie, o których mówi, że są święci. Dom dziadków dla wszystkich jest otwarty, a oni zawsze serdeczni i radośni. Małżonkowie określają ich postawę przez stwierdzenie: „oni kochają, że ktoś jest” - w tym znaczeniu, że każdy, przebywając w ich domu, czuje się kochany, czuje się akceptowany. To samo Krzysztof i Barbara starają się realizować w swojej rodzinie. W każdą niedzielę do ich domu przychodzi rodzina, która mieszka w pobliżu. Nie zamykają się we własnych domach. Karolina przytacza słowa bp. Długosza, który powiedział kiedyś do studentów: „Dom to nie hotel dla obcych osób”.

Przez drobiazgi do szczęścia

Dlaczego zatruwać swoją wyobraźnię myśleniem o tym, że inni mają więcej, i powtarzaniem sobie, że mamy „tylko tyle”? Dlaczego ciągle mamy mówić, że nie mamy czasu na modlitwę, na zaangażowanie się w życie jakiejś wspólnoty, podczas gdy otaczamy się masą rzeczy i spraw niekoniecznych? Dlaczego nie możemy zrezygnować z tego, co nie sprawia, że zyskujemy duchowo? I wreszcie - dlaczego nie zacząć uważać, że gdy poświęcenie się rodzinie zaczyna być służbą, staje się naturalne i to właśnie jest miłość? Dlaczego wielu mężczyzn jest wiernych stereotypowi, który kojarzy żonę z dziećmi, a męża z pracą? To pytania, na które nie ma łatwych odpowiedzi. Rodzina, o której piszę, wie, że ważna jest odpowiedzialność wszystkich członków rodziny za jakość relacji, które ich łączą. Jest także w nich świadomość, że szczęśliwe życie na co dzień można osiągnąć przez dbanie o drobiazgi; troska o „małe rzeczy” powoduje, że wszyscy chętnie wracają do domu, że wszyscy mogą się w nim czuć dobrze.
Rodzina Mrozów podkreśla, jak wiele zawdzięcza Dziełu Opus Dei. Tam mogą czerpać mądrość od autorytetów, tam dostrzegają wartość częstej spowiedzi. Jest w nich potrzeba wspólnoty, w której zyskują siłę do walki ze swoimi słabościami, bo wiedzą, że od osobistej walki zależy jakość życia w całej rodzinie.
Na spotkaniu z ks. prałatem Opus Dei bp. Javierem Echevarria, który jest odpowiedzialny za Dzieło, usłyszeli od niego życzenia, aby na modlitwie mogli powiedzieć, że nie mieli czasu dla siebie samych, bo tak spalają się dla innych.