Rozliczając się z fiskusem, niektóre osoby mogą skorzystać z odliczenia od swojego dochodu wydatków poniesionych na zakup leków.
Odliczeniu od dochodu podlegają wydatki na cele rehabilitacyjne oraz związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych. Do tego typu wydatków zalicza się także leki. Przepisy ustawy o podatku dochodowym nie podają definicji leku, dlatego musimy skorzystać z ustawy Prawo farmaceutyczne, która mówi o „leku aptecznym”, „leku gotowym” i „leku recepturowym”. (Lek apteczny jest to produkt leczniczy sporządzony w aptece zgodnie z przepisem przygotowania zawartym w farmakopei polskiej lub farmakopeach uznawanych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, przeznaczony do wydawania bezpośrednio w tej aptece. Lek gotowy jest to produkt leczniczy wprowadzony do obrotu pod określoną nazwą i w określonym opakowaniu. Lek recepturowy to produkt leczniczy sporządzony w aptece na podstawie recepty lekarskiej). Nie można zatem odliczyć wydatków na materiały opatrunkowe czy higieniczne.
Odliczenia od dochodu dokonuje się w ramach ulgi rehabilitacyjnej, a więc dotyczy ono osób niepełnosprawnych oraz osób, na utrzymaniu których znajdują się określone osoby niepełnosprawne: współmałżonek, dzieci - własne i przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, pasierbowie, rodzice, rodzice współmałżonka, rodzeństwo, ojczym, macocha, zięciowie i synowe. Prawo do odliczenia wydatków poniesionych na zakup leków uzależnione jest od posiadania orzeczenia o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednej z grup niepełnosprawności lub decyzji przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy lub przyznającej rentę szkoleniową albo - w przypadku osób, które nie ukończyły 16 lat - orzeczenia o rodzaju i stopniu niepełnosprawności. Istotnym warunkiem jest również zalecenie lekarza specjalisty o konieczności stałego lub czasowego stosowania leków. Pamiętajmy, że chodzi o zaświadczenie lekarza specjalisty, nie zaś jakiegokolwiek lekarza. Dowodem potwierdzającym zakup lekarstw jest wystawiona przez aptekę faktura lub rachunek. Musimy pamiętać również o tym, że odliczamy od dochodu nie faktycznie poniesiony w danym miesiącu wydatek, ale różnicę pomiędzy nim a kwotą 100 zł. A zatem odliczamy to, co wydaliśmy po odjęciu od kwoty wydatkowanej 100 zł. Rozpatrzmy to na przykładzie.
Pani Krystyna choruje na serce i ma orzeczoną niepełnosprawność. Czasami na leki wydaje w miesiącu 78 zł, a innym razem 150 zł, a nawet 200 zł. Pani Krystyna będzie więc mogła skorzystać z ulgi, biorąc pod uwagę tylko te miesiące, w których wydatek na leki przekroczył 100 zł: 150 zł - 100 zł = 50 zł; 200 zł - 100 zł = 100 zł. Wyliczone w ten sposób w poszczególnych miesiącach różnice należy zsumować - otrzymana w ten sposób kwota podlega odliczeniu od dochodu w zeznaniu rocznym.
Wydatki na cele rehabilitacyjne - w tym zakup leków - podlegają odliczeniu od dochodu, jeśli nie zostały sfinansowane lub dofinansowane ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) lub ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. Jeśli wydatki były częściowo sfinansowane z wymienionych tu środków, odliczeniu podlega różnica pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą dofinansowania. Rozpatrzmy to na przykładzie.
Pani Anna ma problemy z oczami i z tego powodu ma orzeczoną II grupę inwalidztwa. Miesięcznie wydaje na leki 160 zł. Jej pracodawca zgodził się dofinansować leczenie i z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych wypłaca miesięcznie pani Annie 30 zł. Zatem kwota do odliczenia od podatku wynosi w każdym miesiącu 30 zł: 160 zł - 100 zł = 60 zł, 60 zł - 30 zł = 30 zł, 30 zł x 12 miesięcy = 360 zł. Pani Anna rozliczając się z fiskusem, może odliczyć od swojego dochodu 360 zł z tytułu ulgi na zakup leków.
Pamiętajmy zatem, że prawo do ulgi z tytułu zakupu leków ma nie każdy chory, ale tylko ten, który posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Osobą niepełnosprawną jest więc inwalida I grupy - osoba, w stosunku do której orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji albo znaczny stopień niepełnosprawności, i inwalida II grupy - osoba, w stosunku do której orzeczono całkowitą niezdolność do pracy albo umiarkowany stopień niepełnosprawności. (Podstawa prawna: ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych z 26 lipca 1991 r. - Dziennik Ustaw z 2000 r. nr 14 z późniejszymi zmianami).

(E)