Kalwaria Pacławska to wieś położona 24 km na południe od Przemyśla, słynąca ze znajdującego się w niej sanktuarium Męki Pańskiej i Matki Bożej Kalwaryjskiej. Kalwaria została założona w 1668 r. z inicjatywy hr. Andrzeja Maksymiliana Fredry. Według legendy, podczas polowania hrabia miał ujrzeć jelenia, który na rogach miał krzyż. Aby upamiętnić to wydarzenie, Fredro postanowił wznieść w tym miejscu kościół i kalwarię. Nowo powstały ośrodek kultu wpłynął na powstanie osady, zwanej początkowo Słobodą, a później Kalwarią Pacławską. Od 1668 r. opiekę nad sanktuarium sprawują ojcowie franciszkanie. Równocześnie z kultem pasyjnym zaczął się rozwijać kult maryjny. W 1679 r. do Kalwarii sprowadzono łaskami słynący obraz Matki Bożej z Kamieńca Podolskiego. Legenda mówi, że wizerunek ten po zdobyciu Kamieńca i splądrowaniu kościoła Turcy wrzucili do rzeki. Wkrótce po tym wydarzeniu Maryja miała ukazać się pewnemu starcowi z poleceniem, aby obraz przewieźć do Kalwarii Pacławskiej. Wizerunek został koronowany w 1882 r. przez biskupa przemyskiego Łukasza Soleckiego.
Wśród pielgrzymujących do Kalwarii jeszcze do czasu II wojny światowej znaczny odsetek stanowili grekokatolicy. Największą uroczystością obchodzoną w sanktuarium jest odpust Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, zwany Wielkim. Uroczystości trwają 5 dni, uczestniczy w nich kilkadziesiąt tysięcy wiernych. A na przełomie lipca i sierpnia corocznie organizowane są Franciszkańskie Spotkania Młodych.

Teksty o sanktuariach przygotowali: prof. dr hab. Antoni Jackowski i dr Izabela Sołjan z Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.