Proszę księdza, chciałabym się dowiedzieć, dlaczego w Księdze Rodzaju mamy wiele powtórzeń (np. dwa opisy stworzenia). Nie mogę tego zrozumieć. Proszę o szybką odpowiedź”.
Czytając teksty biblijne, natrafiamy nader często na opowiadania, które się powtarzają, relacjonując w inny sposób to samo wydarzenie. Dotyczy to nie tylko Księgi Rodzaju, lecz właśnie w niej zdublowane fragmenty najbardziej rzucają się w oczy. Klasycznym przykładem są dwa opisy stworzenia (Rdz 1, 1 - 2, 4a oraz Rdz 2, 4b-25).
Warto wiedzieć, że ostateczna redakcja pierwszej księgi Pisma Świętego została zakończona dopiero po powrocie Izraelitów z niewoli babilońskiej (538 r. przed Chr.). Można powiedzieć, że wcześniej oba te teksty związane z początkami stworzenia funkcjonowały oddzielnie. Miały one za cel odpowiedzieć na kluczowe egzystencjalne pytania, które nurtowały i nurtują ludzkość (np.: Jak powstał świat? Skąd się wziął człowiek? Skąd pochodzi dobro i zło?). Udzielane zaś odpowiedzi były dostosowane do czasów, w których powstawały. Autorzy z Bożej inspiracji postrzegali otaczającą ich rzeczywistość na miarę ówczesnych żydowskich wyobrażeń o świecie i Bogu.
Paradoksalnie pierwszy z opisów stworzenia jest bliższy naszym czasom niż drugi, którego zasadnicze zręby powstały być może już na przełomie X i IX stulecia przed Chr. Jest on pełen antropomorfizmów przypisywanych Stwórcy. Jego język jest prosty i obrazowy. Wyszedł on spod ręki pisarza zwanego konwencjonalnie przez biblistów Jahwistą, gdyż stosuje on w hebrajskim oryginale cztery spółgłoski na nazwanie Boga, a mianowicie JHWH. Opis powstał prawdopodobnie w kręgach królów Dawida i Salomona.
Pierwsza zaś relacja o kreacji jest o wiele wcześniejsza, bo pochodzi z przełomu VI i V wieku przed Chr. Jest już bardziej dojrzała pod względem nauki o Bogu, która wypływa z tego tekstu. Wyszła ona spod ręki autora zwanego umownie przez egzegetów Kapłanem, gdyż m.in. pochodził on z kręgów ludzi tworzących również Księgę Kapłańską. Sam tekst mógł już zostać wstępnie zredagowany podczas wygnania babilońskiego.
Dlaczego do naszych czasów przetrwały dwa opisy stworzenia? Jest tak, ponieważ ostateczni redaktorzy Księgi Rodzaju z wielkim szacunkiem odnosili się do tekstów świętych. Na pewno mieli świadomość różnic występujących w treści obu opisów. Niemniej zdecydowali się na umieszczenie ich obok siebie. Dzięki temu teologiczny obraz stworzenia świata (jak i tego, co się na nim znajduje) jest bardziej komplementarny.

Kontakt: biblia@niedziela.pl