Sobór Lateraneński IV w 1215 r. określił, że wierni, którzy „posiadają używanie rozumu”, powinni przynajmniej raz w roku przystępować do sakramentu pokuty i na Wielkanoc do Komunii św. Papież Pius X dekretem z 8 sierpnia 1910 r. określił, że do Komunii św. mogą przystępować dzieci, które „potrafią rozróżnić” Chleb Eucharystyczny i zwykły chleb.
Przyjęcie po raz pierwszy w życiu Ciała Pańskiego jest równoznaczne z pełnym uczestnictwem we Mszy św. Zarówno dla dzieci, jak i rodziców powinno to być wielkie święto. Eucharystia jest bowiem kolejnym po chrzcie sakramentem, który umacnia naszą wiarę i więź z Bogiem. Od wczesnych lat rodzice powinni przygotowywać dzieci do tego wielkiego wydarzenia. Na początek trzeba nauczyć dziecko samego znaku krzyża i prostych modlitw. Najlepiej, jeśli są to wspólne modlitwy - gdy dziecko widzi, że rodzice klękają do modlitwy, to i ono wyrabia sobie ten nawyk. Mówi się, że pierwszymi katechetami, nauczycielami wiary są właśnie rodzice. Wraz z rozwojem dziecko pogłębia swoją duchowość, zaczyna uczęszczać na katechezę, ale to zawsze dom rodzinny powinien być miejscem, w którym będzie mogło spytać o sprawy związane z wiarą. Ciężar przygotowania dzieci do Pierwszej Komunii św. spoczywa zatem nie tylko na katechecie, ale także na rodzicach. Widok modlących się razem rodziców czy wspólne uczestnictwo we Mszy św. umacnia w dziecku wiarę i skłania do zadawania pytań.
Pierwsza Komunia św. jest szczególną okazją do tego, aby zawiązać wspólnotę wiary ze swoim dzieckiem. Rodzice mogą w tym czasie pogłębić swoją religijność, a jednocześnie pomóc dziecku w tym, by wiara stała się dla niego czymś ważnym, a obowiązki z niej wynikające były prawdziwą radością. Natomiast same przygotowania do uroczystości stwarzają rodzicom szansę do większego zaangażowania się w życie parafialne.
Ważnym aspektem przygotowań do Pierwszej Komunii św. jest pierwsza spowiedź. Przez ten sakrament dziecko uwalnia się od grzechów i zaczyna kolejną, czystą kartę swojego życia. Często rodzice żyjący w związku niesakramentalnym i niemogący przystąpić do spowiedzi i Komunii św. wtedy właśnie zaczynają doceniać ważność tych sakramentów.
Istotną sprawą jest także uświadamianie rodzicom, że Pierwsza Komunia św. dziecka nie jest okazją do pokazania zasobności portfela. Prześciganie się w wystawności przyjęć i kupowaniu najszykowniejszych sukienek czy garniturów nie może stać w centrum przygotowań do tego święta. W wielu parafiach kapłani decydują się na jednolite stroje w postaci alb, dzięki czemu dzieci są skupione na liturgii Mszy św., a nie na swoich strojach.
Pierwsza Komunia św. dziecka to wyjątkowe święto dla całej rodziny. To doskonały czas na pogłębienie relacji z Bogiem oraz zacieśnienie więzów rodzinnych.